История Казахстана ответы. Кеңес әскерлерін ауғанстаннан алып кету қашан аяқталды

Ауғанстан — Уикипедия

kk.wikipedia.org

Кенесары Қасымұлының көтерілісін қырғыз манаптары не себепті қолдамады

Кенесары Қасымұлының көтерiлiсiн қырғыз манаптарының қолдамау себептерi – жоғарыдағы бәрі.

Кенесары Қасымұлының көтерілісін қырғыз манаптары не себепті қолдамады?Дұрыс жауабы жоқ.

Кенесары сұлтан басқарған көтерiлiсшiлер жақсы қорғалған Ақмола бекiнiсi алынған жыл – 1838 ж. 26 мамыр.

Кенесарының баласы Сыздық бастаған топ қарсы куресті:Ресей патшасына

Кенесарының қандай әрекеттері көтерілістің сипатын өзгертті? Қырғыз жеріне басып кіруі.

Кенесарының қозғалысына Кiшi жүздiң iшiндегi 1844 ж. қарсы шықты – Жантөреұлы сұлтан.

Кенесарының соңғы шайқасы өткен жер?1847ж.Майтөбе.

Кеңес әскерлерiн Ауғанстаннан алып кету 1989 жылы аяқталды.

Кеңес әскерлерінің Германияның астанасы Берлинді алған мерзімі.1945 ж. 2 май.

Кеңес дәуірдегі ауыл шаруашылығының төмендеу себебі? Шаруалардың өз еңбектеріне ие болмауы.

Кеңес Одағы батыры Қ.Сыпатаев ерлiк жасады – Сталинград.

Кеңес Одағы батыры атағын екi рет алмаған – П.Вихрев.

Кеңес Одағы батыры Нүркен Әбдiров болды – ұшқыш.

Кеңес Одағы дәуіріндегі жетекші партия:Коммунистік партия.

Кеңес Одағының батыры атағын екі рет алғандар тізімінен қатені табыңыз.П. Вихрев.

Кеңес Одағының батыры Қ.Сыпатаев қай қала түбінде ерлік жасады? Сталинград

Кеңес Одағының батыры Нүркен Әбдіров кім болды?Ұшқыш

Кеңес Одағының батыры Т.Тоқтаров қаза тапқан шайқас:Москва шайқасы.

Кеңес өкіметінің 1918 жылдың көктеміндегі Алашордаға қарсы күресі немен басталды? "Қазақ" газетін жапты.

Кеңес Үкіметі "Қырғыз (Қазақ) Автономиясы Кеңестік Социалистік Республикасын құру туралы" декрет қабылдаған жыл – 1920 ж.

Кеңеске қарсы элементтер "әскери коммунизм" саясатына байланысты шаруалардың наразылығын мақсатта пайдаланғысы келді – Кеңес өкіметі органдарын құрту үшін.

Кеңестiк Қазақстанның соңғы Конституциясы 1978 жылы сәуiрде қабылданды.

Кеңестік ғальш-музыкатанушы Б.В.Асафьев "Қазақ халқының 1000 әні" еңбегін ғасырдың, тіпті мыңжылдық мәдениеттің аса бағалы ескерткіші деп әділ баға берді. Осы еңбектің авторы кім?А. Затаевич.

Кеңестік Қазакстанның соңғы Конституциясы қашан қабылданды?1978 жылы.

Керей мен Жәнiбек хандар бөлiнiп кеттi –"Көшпелi өзбектер".

Керей мен Жәнібек бастаған қазақтарды қолдаған

Керей мен Жәнібек бөлініп кеткен хандық?Әбілхайыр хандығы

Керей мен Жәнібек сұлтандар осы мемлекеттен жекеленді? Көшпелі өзбек мемлекетінен

Керей мен Жәнібек сұлтандарды құшақ жая қарсы алған Моғолстан ханы: Есен-бұға хан

Керей мен Жәнібек хандар қай мемлекеттен бөлініп кетті? "Көшпелі өзбектер" мемлекетінен.

Керей мен Жәнібектің Жетісуға келуі кезіндегі Моғолстан ханы:Есенбұға

Керей хандығы мен монғол тайпаларының арасындағы қарым-катынас жайлы қойылатын еңбек?"Монғолдын құпия шежіресі"

Керейлер мен найманда мемлекеттiк аппарат жұмыс iстеп енгiзiлдi –iс қағаздарын жүргiзу.

Керейлердің батыс жағындағы көршілері:Наймандар

Керейттер тайпасы христиандықты қабылдағаны туралы дерек сақталған ғасыр – XI ғасыр.

Керейттер тайпасы христиандыкты қабылдағандығы туралы деректер сақталған ғасырды атаңыз? XI ғ.

керуен-сарай болды?Исфиджаб.

Кескiлескен ұрыс нәтижесiнде Ташкентте Кеңес өкiметi орнады – 1917 ж. 1 қарашада.

Кетпен пайдалана басталды – неолитте.

Киiз үйдiң шығу тарихы – андронов дөңгелек.

Киiз үйдiң арғы тегi – андронов дөңгелек баспананы.

Киiз үйдiң прототипi (ұқсас түрi) – андроновтың дөңгелек.

Кир бастаган парсы әскерлері сақтар жеріне басып кірді:Б.з.б. 530 жылы.

Киіз үйдің аргы тегі ретінде.Андроновтық дөңгелек баспананы есептейді

Киіз үйдің прототипі (ұқсас түрі) болып не саналады?Андроновтықтардың дөңгелек тұрғын үйі.

КОБОС-тың қазак облыстық бюросы қашан ұйымдастырылды? 1921 ж. каңтарда.

Кодекс куманикус" фольклор ескерткiшi – қыпшақ тiлiнің.

Кодекс куманикус" шығармасы жазылған тіл:Қыпшақ

КОКП XIX съезiнде тауар-ақша қатынасын тiкелей өнiммен алмастыру тезисi көтерiлдi және колдау тапты.

КОКП XIX съезінде қандай тезис көтерілді және қолдау тапты? Тауар-ақша қатынасын тікелей өніммен алмастыру.

КОКП XX съезінің тарихи маңызы неде?В.Сталиннің жеке басына табынуын айыптады.

КОКП XX сьезінен кейін ақталған, әділетсіз жазаға ұшыраған аса көрнекті әдебиетшілер:С.Сейфуллин, І.Жансүғіров, Б.Майлин

КОКП ОК-нiң 1965 жылғы наурыз пленумында тиiмдi аграрлық саясат талдамасын түзу үшiн ауыл шаруашылық өнiмдерiн сатып алу бағасын өсiру, жоспардан тыс сатып алған өнiм үшiн үстеме ақы төлеу, колхоздардан табыс салығын алу шарттарын өзгерту, шаруашылықгардың материалдық-техникалық базасын нығайту сияқты шаралар жүйесiн жүзеге асыру көзделдi.

КОКП ХХII-шi съезiнде партияның 3-бағдарламасы қабылданды.

КОКП-ның 1953 жылғы қыркүйек пленумы Ұлы Отан соғысынан кейiнгi кезеңдегi) ауыл шаруашылығының жағдайын терең сынап талдады және оны жою үшiн шаралар белгiледi.

КОКП-ның XXI съезiнде Н.С.Хрущев социализмнiң толық жеңiске жеткенi және коммунистiк қоғам құрылысына бетбұрыс кезеңнiң басталғаны туралы сөз сөйледi.

КОКП-ның қай пленумы (Ұлы Отан соғысынан кейінгі кезендегі) ауыл шаруашылығының жағдайын терең сынап талдады және оны жою үшін шаралар белгіледі?1954 ж. қыркүйек.

КОКП-ның қай съезінде Н.С. Хрущев социализмнің толық жеңіске жеткені және коммунистік қоғам қүрылысына бетбұрыс кезеңінің басталғаны туралы сөз сөйледі? КОКП XXI съезінде.

КОКП-нің XX сьезінен кейін ақталған мемлекет қайраткерлері: С.Асфендияров., О.Жандосов.

Коллективтендіру қарсаңында Қазақстанда мал саны қанша болды?40,5 млн.

Колхоз-совхоз малының санын өсiру үшiн 1957-1958 ж.ж. шаруалардан iрi қараны ала бастады.

Компартияның XX съезiнде Н.Хрущев жасаған "Сталиннiң жеке басына табынушылығын әшкерелеу" туралы баяндамасының толық мәтiнi 33 жыл өткен соң жариялаңды.

Компартияның XX съезіндс Н.Хрущев жасаған "Сталиннің жеке басына табынушылығын әшкерлеу' туралы баяндамасының толық мөтіні қашан жарияланды? 33 жыл өткен соң.

Компартиясы бұдан былай Қазақстан социалистiк партиясы деп аталатын болды.

Конституция бойынша Қазақстан Республикасының жергілікті аткару билігі органы: Әкімият

Конституция бойынша Қазақстан Республнкасының президенті сайланатын мерзім.7 жыл.

Конституция бойынша халық атынан билiк жүргiзу құқығы Президент пен Парламентке берiлген.

Конституцияға сәйкес жергілікті атқару билік органын атаңыз.Әкімшілік.

Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасының қызметiнiң түбегейлi принциптерi:1) қоғамдық татулық және саяси тұрақтылық; 2) халық игiлiгiн көздейтiн экономикалық даму; 3) қазақстандық патриотизм; 4) мемлекет өмiрiндегi аса маңызды мәселелердi демократиялық әдiстермен шешу.

Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасының қызметінің түбегейлі принциптерін көрсетіңіз. Дұрыс жауабы жоқ.

Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасының қызметінің түбегейлі принциптерін көрсетіңіз.Барлық аталғандар.

Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасының Президенті қанша мерзімге сайланады? 7 жыл.

Коституция бойынша халық атынан билік жүргізу құқығы кімдерге берілген?Президент пен Парламентке.

Көктемде қазақтар маусымды жайылымның қай түрін пайдаланған? Көктеуді.

Көктеу дегеніміз:көктемдегі жайылым

Көне дәуір авторларының еңбектерінде "сармат" атауының кездесетін мерзімі?б.з.б. ІІІ ғасыр

Көне Тараз жеріндегі кесене:Қарахан

Көне турік тілілде-жазылған жәдігерлср саны:200-ден астам

Көне түрiк жазуының ең көне ескерткiштерi Бiлге қаған мен Күлтегiн құрметiне жазылған тастағы жазу тамаша үлгісі – саяси прозаның.

Көне түрік жазуының ең көне ескерткіштері Білге қаған мен Күлтегін құрметіне жазылған тастағы жазулар. Саяси прозаның тамаша үлгісі болып табылады

Көне түрік тілінде жазылған жәдігерлер саны:200-ден астам

Көпшелі мал шаруашылығыныд дамуына байланысты саны көбейген мал?Қой мен жылқы.

Көпшелі өзбектер мемлекетінің билеушісі:Әбілхайыр

Көрнектi Қазақ ханы Хақназар Қасым хан билеген кездегi хандық жерiн қайта қалпына келтiрумен айналысты – 1538-1580 ж.ж.

Көтерiлiс барысында Кенесарыға одақ жасауды ұсынды –Қоқан ханы

Көтерiлiске шыққан халық Торғай қозғалысының сардарбегi егiп сайлады – Амангелдi Имановты

Көтеріліс басшыларының ішінен халыққа, демократияға жақынырақ болған кім?Исатай Тайманұлы.

Көтеріліс басшыларының ішінен халыққа, демократияға жақынырақ болған кім? Жанқожа Нұрмұхамедұлы

Көтеріліске шыққан халық Торғай қозғалысының сардарбегі етіп сайлады.Амангелді Имановты

Көшпелi және жартылай көшпелi мал шаруашылығына көшуге байланысты азайды – мүйiздi iрi қара.

Көшпелi шаруашылықта маңызды орын алмайтын мал –iрi қара.

Көшпелі өзбектер» мемлекетінің билеушісі:Әбілхайыр.

Көшпелі үйсіндердің тұрған үйі.Киізүй.

Көшпелілердің қола дәуіріндегі тарихы мсн мәодениетін зерттеген:Ә.Марғүлан

Көшім Қадырғали Жалаиридің «Жылнамалар» жинағындағы дерек бойынша осы әулеттің ұрпағы:Шайбани

Кроманьон адамы табылды – Франциядан.

КСРО Денсаулық сақтау министрлігі қызметкерлерінің мәліметтері бойынша, психикалық ауруханалар жүйесі арқылы жазаға ұшыраған "өзгеше ойлайтын" кеңес азаматтары қанша болды?90 мың адам.

КСРО Жоғарғы Кеңесi Президиумының Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарында 1942 ж. күзде Каспий бассейнiнде әскери жағдай енгiзiлдi.

КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарында қашан Каспий бассейнінде әскери жағдай енгізідді?1943 ж. көктемде.

КСРО мен ҚХР арасында шекара қақтығысы орын алған жерлер:Дамань аралы.,Жалаңашкөл.

КСРО өмiр сүрдi – 1922-1991 жылдары.

КСРО экономикасының бейбiт құрылыска көшуi әскери кәсiпорындарды бейбiт өнiм шығаруға ауыстырудан басталды.

КСРО-да 1960 жылдардың басында ғылымның дамуына революция –лық сілкініс туғызған оқиға– Ю.Гагариннің космосқа ұшуы.

КСРО-да қайта құру мен қоғамды демократияландыру үрдісіндегі қадам жасалды?1987жылы

КСРО-да социализм толық және түпкілікті жеңіске жетті» деген партиялык тұжырым қабылданды:1950 жылдардың соңында

КСРО-да Халық шаруашылығын қалпына келтiру және дамыту туралы бесжылдық жоспар 1946 жылы наурыз айында қабылданды.

КСРО-да Халық шаруашылығын қалпына келтіру және дамыту бесжылдық жоспары туралы заң қашан қабылданды?1946 ж.

КСРО-дағы социализмнің экономикалық проблемалары" деген еңбек авторы – И.В.Сталин.

КСРО-ның өмір сүрген уақытын белгілеңіз.1922-1991 ж.ж.

Күй атасы Құрманғазының алғашқы ұстазы?Шеркеш

Күйеу бала болашақ енесіне қандай сыйлық берген?Сүт ақы.

Күйеуі қайтыс болғанда оның әйелін не үлкен, не кіші бауырына немесе жақын туысына қосу дәстүрі қалай аталады?Әмеңгерлік.

Күйшi-сазгер Дәулеткерей Шығайұлы "Қосалқа", "Құдаша, " Ақбала қыз", "Қыз Акжелең" күйлерiнде әйелдiң нәзiк психологиялық бейнесiн жасады.

Күйші, сазгер Дәулеткерей Шығайұлы қандай күйлерінде әйелдің нәзік психологиялық бейнесін жасады?Дұрыс жауабы жоқ.

Күмiс табақты садақ оғымен атып түсiретiн спорттық ойын — жамбы ату.

күресiнiң зор маңызы болды.

Күштеп ұжымдастыру жылдарында Қазақстанда халық көтерiлiсi мен толқулары болды – 372.

Күштеп ұжымдастыру нәтижесiнде 1933 ж. 1 қаңтарда республикада қалды– 4,5 млн мал.

Күштеп ұжымдастыруға қарсы болған Қарақұм көтерілісіне қатысушылар саны шамамен – 5000

Кімдерді "шошақ бөріктілер" деп атаған?Тиграхауд сақтарын.

Кімнін шығармасы түрік тілдес халыктардың тұрмыс тіршілігі, әдет-ғұрпы және тілі туралы теңдесі жоқ ескерткіш болып табылады?Қашқари, "Диуани лүғат ат-түрікэ

Кімнің еңбектерінде ең алғаш рет оғыз мемлекеті туралы айтылады?Әл-Якуби.

Кіші жүз ханы Әбілхайыр қашан қаза тапты:1748ж Барақ өлтірді

Кіші жүздегі XVIII ғ. шаруалар көтерілісіне кім басшылық етті?Сырым Датұлы.

Кіші жүзді Ресейдің қарамағына алу туралы Анна Иоаннованың грамотаға қол қоюы болды?19 ақпан 1731ж

Кіші жүзді Ресейдің қол астына алу туралы Әбілқайыр ханға жіберілген грамотаға Анна Иоанновна қашан қол қойды?1731 жылы.

Кіші жүзді Ресейдің қол астына алу туралы ұсынысьш қабылдаған патша:Анна Иоанновна.

Кіші жүздің негізгі территормсында хандық билік жойылған жылы:1824 ж

Кіші жүздің рулары қандай тайпалар?Адай, қаракесек, жағалбайлы.

Кіші жүздің соңғы ханы?Шерғазы

Кіші жүздің ханы Әбілкдйырдың басшылығымен қазақтардың Ресейге қосылуы туралы келісім жүргізген және оны сәтті аяқтаған елші.Құндағұлы, Қоштайұлы.

Кіші жүздің ханы Әбілқайырдың беделін көтерген қазақ сұлтандары мен ақсүйектерінің съезі қашан болды?1748 ж.

Кіші жүздің ханы Әбілхайырдың жұмсауымен қазақтардың Ресейге қосылуы туралы келісім жүргізген елшілер?Құндағұлұлы, Қоштайұлы

Кіші Қазан идеясының авторы.Ф. Голощекин

Кіші қазан" бағытына қарсы шыққан жазушы, публицист, әдебиет сыншысы, экономист, мемлекет қайраткері – С.Сәдуақасов.

Кіші Қазан" идеясының авторы:Ф.И.Голощекин.

Кіші Қазан" саясатына қарсы шыққан Қазақстанның қоғам қайраткерлерін атаңыз. С. Садуақасов және Ж. Мыңбаев.

Қ

Қ. Жалаири өз еңбегін орыстың қай патшасына арнау ретінде жазды?

www.shkolakz.ru

Ауғанстан

Ауғанстан (пуштунша: افغانستان‎ , дари: افغانستان, Afġānestān), толық ресми атауы — Ауғанстан Ислам Республикасы (пуштунша: د افغانستان اسلامي جمهوریت‎ , дари: جمهوری اسلامی افغانستان) — теңізге тікелей шыға алмайтын, Орта Шығыстағы мемлекет. Әлемдегі ең кедей елдердің бірі. 1978 жылдан бастап елде азамат соғысы жүріп жатыр.

Батысында Иранмен, оңтүстік-шығысында Пәкістанмен, солтүстігінде Түркіменстанмен, Өзбекстанмен және Тәжікстанмен, шығысында Қытаймен, оңтүстігінде Үндістанмен (дұрысында Үндістан, Қытай және Пәкістан таласатын Джамму және Кашмир аумағымен) шектеседі.

Ауғанстан Батыс пен Шығыс түйісетін жерде орналасқан. Ежелгі сауда мен көші-қон орталығы болып табылады. Оның геосаяси жағдайы — бір жағынан Оңтүстік және Орталық Азияда, екінші жағынан Таяу Шығыста орналасуы, сол аймақта орналасқан елдердің арасындағы саяси және мәдени қатынастарында, маңызды рөл атқарады.

Мазмұны

• 1 Этимология
  • 1.1 Атаудың пайда болуы
• 2 Географиясы
  • 2.1 Жер бедері
  • 2.2 Климаты
  • 2.3 Геологиялық құрылымы
  • 2.4 Өзендері мен су қоймалары
  • 2.5 Пайдалы қазбалары
• 3 Тарихы
  • 3.1 Исламдық және моңғолдық кезең
  • 3.2 Хотаки әулеті
  • 3.3 Дуррани мемлекеті
  • 3.4 Қазіргі тарихы
    • 3.4.1 Ағылшын-ауған соғысы
    • 3.4.2 Ауғанстан патшалығы
    • 3.4.3 Алғашқы республика және Дәуіт диктатурасы
    • 3.4.4 Сәуір революциясы
    • 3.4.5 Ауғанстан Демократиялық Республикасы. Азамат соғысының басталуы
    • 3.4.6 Талибтердің билікке келуі
    • 3.4.7 2001 жылдан бері жалғасып жатқан Ауғанстан соғысы
    • 3.4.8 Ауғанстан Республикасы
• 4 Мемлекеттік рәміздері
  • 4.1 Туы
  • 4.2 Елтаңбасы
  • 4.3 Әнұраны
• 5 Билік жүйесі
• 6 Шаруашылығы
• 7 Тағы қараңыз
• 8 Дереккөздер
• 9 Сыртқы сілтемелер

Этимология

«Ауғанстан» атауы қазақ тілінде «ауғандар елі» деген мағына береді.

Атаудың пайда болуы

Атаудың бірінші буыны — «ауған», «ауғани» — түркі сөзінен құралған, яғни ауып кеткен, жасырынған деген мағынаны береді. Бірақ ауғандар өздерін олай атамайды, олардың өз аты «пуштундар». Атаудың соңғы буыны — «-стан» деген жұрнақ парсы тілінде «орын, ел» деген мағына береді.

«Ауғандар» деген термин халық атауы ретінде, исламдық кезеңнен бастап қолданылады. Кейбір ғалымдардың пікірінше «ауған» деген сөз алғаш рет тарихта 982 жылы пайда болған; сол кезде ауған деп, Инд өзені бойындағы таулардың батысында өмір сүрген тайпаларды айтқан.

1333 жылы Кабулда болған Марокколық саяхатшы Ибн Баттута былай айтқан:

— Nancy Hatch Dupree - The Story of Kabul (Mongols)

«Ираника энциклопедиясында»:

Сонымен қатар, түсініктемесінде:

Бұл ақпаратты пуштундық әдебиет те қолдайды, мысалы XVII ғ. Хушаль-хан Хаттак, өз еңбегінде пуштунша былай жазған:

«Ауғанстан» терминін XVI ғасырда Бабыр император да қолданған: ол кезде бұл атаумен пуштундар өмір сүрген Кабулдың оңтүстік жерлері аталған.

1808 жылы Ауғанстанда британдық дипломатиялық миссияны басқарған, сэр Монстюарт Элфинстон, өзінің «Account of the Kingdom of Cabul and its Dependencies in Persia and India» деген кітабында, ауғандар өздерін Иосифтің үшінші ұлы Ауғаннан бастау алатын, еврейлік рудың ұрпағымыз деп санайды, деп жазған. Бірақ, сол кезде Эльфинстон бұл теорияның расталмағандығын жазған.

XIX ғасырға дейін атау пуштундардың дәстүрлі жерлерін атау үшін ғана қолданылған. Өйткені ол кездерде ел «Кабул корольдігі» деген атаумен танымал болған. Елдің басқа жерлерінде әр кезеңде әртүрлі тәуелсіз елдер болған, мысалы XVIII ғасырдың аяғы мен XIX ғасырдың басында өмір сүрген «Балх корольдігін» айтуға болады.

Ақыры, ел кеңейіп, билік орталықтандырылғанда, ауғандық басшылар корольдікке «Ауғанстан» деген атауды қабылдады. «Ауғанстан» деген есім корольдіктің атауы ретінде қолданылғандығын 1857 жылы Фридрих Энгельс айтқан. Ол атау ел Ұлыбританиядан толықтай тәуелсіздік алғанда және оны әлемдік қауымдастық мойындағанда ресми түрде қолданыла бастады. Және ол атау Ауғанстанның 1923 жылғы Конституциясымен бекітілді.

Географиясы

Жер бедері

Ауғанстан территориясы Иран таулы қыратының солтүстік-шығысында орналасқан. Елдің көп бөлігін таулар мен олардың арасындағы алқаптар алып жатыр.

Елдің солтүстігінде Бактрия жазығы орналасқан, оның ішінде Қарақұмның жалғасы болып табылатын құмды-сазды шөл жатыр. Оның оңтүстігі мен шығысын таулы жүйелер көмкеріп жатыр: Сафедкох (=Ақ таулар) және Сиахкок (=қара таулар) деген жоталардан тұратын — Паропамиз және Гиндукуш таулары.

Оңтүстігінде Орта-ауғандық таулар мен Газни-Қандағар қыраты орналасқан. Батысында, Иранмен шекаралас, Наомид (=үмітсіздік шөлі) үстірті мен Систан ойпаты жатыр. Елдің қиыр оңтүстігін Гауди-Зира ойпаты, Дешті Марго (=өлім шөлі) сазды-тасты шөлі, Гармсер және Регистан құмды шөлдері алып жатыр.

Гиндукуштың батысында биіктігі 3000-4000 м Хазараджат таулы қыраты бар. Пәкістанмен шекаралас аумағында елдің ең биік нүктесі — Ношак тауы орналасқан (биіктігі 7492 м).

Климаты

Ауғанстанның климаты континентті субтропикті, қысы суық, жазы ыстық және құрғақ. Орташа температурасы мен жауын-шашын мөлшері өзгеріп отырады: қыста +8-ден -20°C-ге дейін және одан да төмен, жазда +32-ден 0 °C-ге дейін жетеді. Жылына шөлді аймақта жауын-шашын мөлшері 40-50 мм, қыраттарда — 200-250 мм, Гиндукуштың жел жақ беткейінде — 400-600 мм, оңтүстік-шығысында Үнді мұхитынан келетін муссонның әсерінен 800 мм-ге дейін жетеді. Жауын-шашынның максимумы қыс пен көктем мезгілдерінде түседі. 3,000-5,000 м биіктіктерде қар жамылғысы 6-8 ай жатады, одан жоғары — мұздықтар.

Геологиялық құрылымы

Тұран платформасының оңтүстік аймағына жататын, Бактрия жазығын қоспағанда, Ауғанстанның территориясы негізінен Алпі-Гималай қозғалмалы белдеуінде орналасқан.

Өзендері мен су қоймалары

Индке құятын, Кабулдан басқа, өзендердің барлығы ағынсыз. Олардың ішіндегі ең ірілері — елдің солтүстік шекарасымен ағатын Әмудария, жер суаруға алынатын Герируд, және Систан ойпатына Фарахруд, Хашруд, Харутруд өзендерімен бірге құятын Гильменд, олар тұщы сулы Хамун көлін құрайды. Өзендер негізінен қар суымен және мұздықтар суымен қоректенеді. Жазытықтардағы өзендердің суы көктемде молайып, жазда тартылып қалады. Таулы өзендердің гидроэнергопотенциалды қасиеті бар. Көп аудандарда жер асты сулары сумен жабдықтау мен суару көзі болып табылады.

Пайдалы қазбалары

Ауғанстанның жер асты қойнауы пайдалы қазбаларға бай, бірақ шеткері таулы аймақтарда орналасқандықтан оларды өндіру өте қиын.

Тас көмір мен бағалы металлдар кені, берилл, күкірт, тұз, мәрмәр, лазурит, барит, целестин кендері бар. Мұнай, табиғи газ, гипс кен ошағы кездеседі. Мыс, темір, марганец ен орындары зерттелген.

Кабулдың жанындағы Айнак мыс кені, Еуразиядағы ең ірі кен ошағы болып саналады (кен қоры 240 млн т., құрамы 2,3% (2006 ж. бағалау)). Және Кабулдың маңында Хаджигек темір кен орны бар (кен қоры 428 млн т., құрамы 62-68%), ол оңтүстіказиялық аймақтағы ең ірісі.

Тарихы

Ауғанстан — тарихы тереңде жатқан мемлекет. Ең алғашқы адамдар Ауғанстанның территориясында, шамамен 5000 жыл бұрын пайда болды, және бұл аймақтағы ауылдық қауым әлемдегі ең алғашқылардың бірі.

Зороастризм Ауғанстанның территориясында б.з.б. 1800-800 ж.ж. пайда болған, ал Заратустра Балхта өмір сүрген. Бұл аймақта, зороастризмнің гүлденген шағында, ежелгі шығыс иран тілдерінде сөйлеген (мысалы, авеста тілі). Б.з.б. VI ғ. ортасында, Ахеменидтер Ауғанстанды Парсы патшалығының құрамына кіргізді.

Ахеменидтер империясы б.з.д. 330 жылы Ескендір Зұлқарнайынның соққысынан құлап, Ауғанстан Ескендірдің империясының құрамына енді. Ескендір Зұлқарнайынның империясы ыдырағаннан кейін Ауғанстан Селевкидтер мемлекетінің бөлігі болды. Олар б.з.д. 305 ж. дейін елді биледі, Буддизм аймақтағы басты дінге айналды.

Кейін аймақ Грек-бактрия патшалығының бөлігі болды. Сақтар үнді-гректерді б.з.б. II ғ. Ауғанстаннан қуып шықты. Грек-бактрия патшалығы б.з.д. 125 ж. дейін өмір сүрді.

I ғ. Парфия империясы Ауғанстанды жаулап алды. Б.з. II ғ. орта-аяғында Кушан империясының орталығы қазіргі Ауғанстанда орналасқан, олар будда мәдениетінің қомқоршысы болды. III ғ. Кушандарды Сасанидтер әскері талқандады. Бірақ, өздерін кушандармыз деп атайтын (белгілі болғандай Сасанидтер) басшылар елдің бір бөлшегін басқауын жалғастыра берді. Ақырында кушандарды ғұндар толықтай талқандап, V ғ. бірінші жартысында бұл аймақта эфталиттер өз мемлекетін құрды. Эфталиттерді сасан патшасы Хұсрау I және 557 жылы Түркі қағанатының әскерлері талқандады. Алайда, эфталиттер мен кушандардың ұрпақтары Кабулистанда кішігірім мемлекетін құра алды, оны соңында мұсылмандық басшылар Саффаридтер жаулап, кейін ел Саманидтер және Газневидтер мемлекеттерінің құрамына кірді.

Исламдық және моңғолдық кезең

VII ғ. Ауғанстанның батыс бөлігін арабтар жаулап алып, өз мәдениеті мен жаңа дін — исламды әкелді. Бірақ ислам біржола тек X ғасырда, аймақ Саманидтер империясының құрамына енгенде ғана, орнықты.]

X ғасырда елге Орта Азиядан түркілер келді. Ауғанстан аумағында және Иранның, Орта Азияның, Үндістанның бір бөлігінде Газневид империясы (астанасы — Газни қ.) пайда болды. Ғылым мен мәдениеттің гүлденуі басталды.

XII ғасырда жергілікті ауғандық Гуридтер династиясы күшейіп, өз билігіне Ауғанстан мен көршілес территорияларды біріктірді. XIII ғ. басында Гуридтерді Хорезмдер жаулап алды.

XIII ғасырда аумаққа Шыңғысхан басып кірді. Ауғанстан Моңғол империясының құрамына кіріп, оның орнына моңғолдарға бағынатын Курттар әулетінің мемлекеті өмір сүрді. Ауғанстан екі моңғол ұлыстарының шекарасында орналасты — Хулагу мемлекеті мен Шағатай ұлысы. XIV ғасырдың екінші жартысында Ауғанстан Әмір Темірдің империясының құрамына кірді. Ал оның өлімінен соң, бұл жерді Тимуридтер басқарды. Олардың арасында ең танымалы Ұлы Моғолдар империясын құрған, Кабул билеушісі Бабыр.

XVI-XVII ғасырларда Ауғанстан территориясы үшін Сефевидтік Иран мен Үндістандық Ұлы Моғолдар империясы тартысты.

Хотаки әулеті

XVIII ғасырда Ауғанстан Парсы империясы, ирандық Сефевидтер әулетінің құрамына кірді. Персияның әлсіреуінен кейін және бірнеше көтерілістерден кейін ауғандықтар тәуелсіз патшалықтар құрды, олар — Қандағар және Герат. Қандағар патшалығы Мир Уәйс негізін қалаған, пуштундық Хотаки әулетінің қол астында болды. 1722 жылы ауған әскерлері Персияға қарсы жорық жасап, оның астанасы Исфаханды жаулап алды, бірақ кейін Нәдір-шахтан жеңіліп қалды.

Содан кейін Нәдір-шах өз билігін Ауғанстанға жүргізді. Бірақ оның билігі онда тұрақсыз болып, 1747 жылы Сефевидтер империясы құлады.

Дуррани мемлекеті

Дуррани империясын 1747 жылы Қандағарда әскери командир Ахмад-шах Дуррани құрды. Ол алғашқы біртұтас ауған мемлекеті болды. Алайда оның мұрагерлерінің кезінде, империя бірнеше жеке патшалықтарға ыдырап кетті. Олар: Пешавар, Кабул, Қандағар және Герат патшалықтары.

Қазіргі тарихы

Ағылшын-ауған соғысы

Еуразия материгіндегі стратегиялық орнына байланысты, Ауғанстан сол кездегі ірі державалар Британ және Ресей империясының соғыс алаңына айналады. Бұл шайқас «Үлкен ойын» деген атау алған. Ауғанстанды жауламақшы болып, Британ ипериясы бірнеше рет соғыс ісін жүргізген. Бірақ 1919 жылы 9 тамызда Ауғанстанның тәуелсіздігін мойындаға мәжбүр болды.

Ауғанстан патшалығы

РКФСР Ауғанстанды ең алғаш мойындап, 1919 жылдан бастап Ресей Федерациясымен дипломатилық қарым-қатынас орнатуда.

Алғашқы республика және Дәуіт диктатурасы

1973 жылы 17 шілдеде Ауғанстанда мемлекеттік төңкеріс болды. Монархия құлап, елде республика жарияланды. Бұл тарихи кезең саяси тұрақсыздықпен сипатталады. Президент Мұхаммед Дәуіт реформа жасап, елді модернизацияламақшы болды, бірақ ақыр аяғында оны істей алмады.

Сәуір революциясы

Елде 1978 жылы сәуірде революция басталды. Приезидент Мұхаммед Дәуіт отбасымен бірге өлтіріліп, билікке коммунистік «Ауғанстанның халық-демократиялық партиясы» (АХДП) келді.

Ауғанстан Демократиялық Республикасы. Азамат соғысының басталуы

1978 жылы сәуірде, Сәуір революциясынан кейін, Ауғанстан Демократиялық Республикасы жарияланды. Елбасы болып Нұр Мұхаммед Тараки, ал Революциялық кеңестің төрағасы болып Хафизулла Әмин сайланды. Басшылық радикалды реформа жасауды қолға алды, әсіресе секуляризация бойынша. Бірақ, ол дәстүрлі ауған қоғамының наразылығына ұшырады. Елде Азамат соғысы басталды. Сөйтіп басқарушы партия АХДП екі фракцияға бөлінді — Хальк және Парчам, олардың өзі билікке талас жүргізді. Нұр Мұхаммед Тараки өлтіріліп, ел басшысы болып Хафизулла Әмин сайланды. КСРО-да Әминді сенімсіз адам, ол кез келген уақытта Батысқа бет бұрып кетуі мүмкін деп санады.

Сондықтан кеңестік билік Әминді тақтан тайдыртып, көтерілісшілерді басу үшін коммунистік басшылыққа көмек көрсету мақсатымен елге әскерін енгізуге шешім қабылдады. Қорытындысында, КСРО әлі күнге дейін жалғасып жатқан азаматтық соғысқа араласты. АҚШ-тың ресми мәлімдемесі бойынша: КСРО Ауғанстанға басып кіріп, оны жауап алды деп айыптады. Президенттік сарайда кеңестік спецназбен ұрыс жүрап жатқанда Әмин қайтыс болып, Революциялық кеңестің төрағасы орнына Бабрак Кармаль келді.

Кеңестік әскерлерге қарсы ауғандық мұджахедтер соғысты. Кейіннен оларға АҚШ, Қытай және т.б. елдер қаржылай жәрдем, қару-жарақ, оның ішінде көбінесе «Стингер» ракеталы кешенімен көмек көрсетті. Қарсыластық аяқталмаған соң, аяғында КСРО өз әскерін Ауғанстаннан алып шықты.

1986 жылы 4 мамырда АХДП ОК-нің шешімі бойынша Б. Кармаль «денсаулығына байланысты» жұмысынан босады. Оның орнынан кетуі, КСРО-да билікке Горбачевтің келуіне тікелей байланысты. 1 қазанда Ауғанстан Демократиялық Республикасының Рефолюциялық кеңесінің жаңа төрағасы болып Мұхаммед Наджибулла сайланды. Бір айдан соң, 30 қарашада, Сәуір революциясы кезінде алынып тасталған президент статусы жаңа Лойя джирга конституциясы бойынша, қайта қалпына келтіріліп, Мұхаммед Наджибулла президент болды. Кеңестік әскерлер 1989 жылы елден шығарылыд. Кеңес Одағының әскері кеткен соң (1989), Наджибулла төрт жыл бойы билікте болды.

Талибтердің билікке келуі

1989 жылы елден кеңес әскері кеткен соң, азамат соғысы аяқталған жоқ, керісінше жаңа күшпен жалғасты. Елдің солтүстігінде далалық командирлер тобы Солтүстік алянс ұйымын құрды. 1992 жылы көтерілісшілер Кабулге басып кіріп, Ауғанстан Демократиялық Республикасы өмір сүруін тоқтатты. Ахмад Шах Масуд пен Гүлбеддин Хекматияр билікке таласып жатқанда екі жақты артиллерия Кабулды оқтын астына алды. Сөйтіп, ауғандық мәдени және тарихи ескерткіштерінің көбі қиратылды. Сол кезде оңтүстікте «Талибан» қозғалысы өріс алып жатты. Негізінен талибтердің көбі ұлты бойынша пуштундар болды, сондықтан олар өздерін пуштун халқының мүддесін қорғаушылармыз деп жариялады. Олардың мақсаты Ауғанстанда радикалды ислам мемлекетін құру еді.

1996 жылы талибтер елдің көп бөлігін бақылауында ұстады. Қыркүйекте Кабул жауланған соң, Мұхаммед Наджибулла өлтірілді, ал Солтүстік альянс елдің солтүстігіндегі шекаралық аймақтарына ығысты. Талибтердің билігі басқа діндегілерге қысым жасаумен (атап айтқанда, әлемдік қауымдастықтың, соның ішінде мұсылмандық елдердің қарсылығына қарамастан, талибтер Бамиан Буддаларын «кәпірлердің пұттары» деп, жарып жіберді) және қатігездікпен (мысалы, ұрылардың қолын кесті, әйелдер мен қыздарға мектепке баруға және қасында ер адам болмаса далаға да шығуға тыйым салынды және т.б.) ерекшеленді.

1980 жылдардың аяғынан бастап, Ауғанстанда есірткі өндіру белең алды. 1999 жылы талибтердің билігі кезінде, апиын өнімі рекордық дәрежеге жетіп, 4600 тоннаны құрады. В 2000 году из-за сильной засухи было собрано 3275 тонны опиумного мака. 2000 жылы қатты құрғақшылық кезінде 3275 тонна көкнәр тұқымы жиналды. Сол жылы әлемдік қауымдастықтың қысымы бойынша, талибтер өз бақылауындағы аумақтарына көкнәр өсіруге тыйым салды. Қорытындысында 2001 жылы Ауғанстанда рекордтық төмен өнім жиналды: Солтүстік альянстың бақылауындағы Бадахшан провинциясында барлығы 185 тонна апиын жиналды.

Халықаралық террорист Усама бен Ладен 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі теракттан кейін, талибтік Ауғанстанда баспана тапты. Ол Ауғанстанға АҚШ әскерінің басып кіруіне себеп болды. Бірақ кейбір журналисттер: АҚШ әскерінің басып кіруінің себебі, АҚШ шарты бойынша салынатын Трансауған құбырына (ТАПИ, Түркіменстан — Ауғанстан — Пәкістан — Үндістан) талибтердің қарсы болуы. АҚШ 11 қыркүйектегі оқиғалардан жарты жыл бұрын, Ауғанстанға күшпен ену жоспарын құрып қойған, — деген пікір айтқан.

2001 жылдан бері жалғасып жатқан Ауғанстан соғысы

«Мызғымас бостандық» операциясы кезінде, 2002 жылдың басында талибтер режимі құлады. Бірақ «Талибан» қозғалысы толықтай жойылған жоқ. Негізгі күштері Вазиристан таулы аудандарына кетті, ал қалғандары Ауғанстан мен Пәкістан территорияларында партизандық соғыс жүргізуде.

Ауғанстан Республикасы

Талибтер режимі құлаған соң, қазіргі Ауғанстан Республикасы жарияланды. 2001 жылы желтоқсанда ауған саяси қайраткерлерінің Бонн конференциясында Хамид Карзай Ауғанстанның өтпелі әкімшілігінің басшылығына қойылды. 2002 жылы шілдеде Лойя джирга (Ауғанстанның барлық халықтарының, тайпаларының және топтарының басшылары кіретін Жоғарғы кеңес) оны елдің уақытша президенті қылды. 2004 жылы жаңа Конституция қабылданып, бірінші президенттік сайлау өткенде, Хамид Карзай жеңіске жетті.

2009 жылдың 20 тамызында елде кезекті президенттік сайлау өтіп, тағы жеңіске Хамид Карзай жетті.

Бұған қарамастан, елде бұрынғыдай азаматтық соғыс жалғасуда, бірақ енді Ауғанстандағы халықаралық көмек көрсету күшінің (ISAF) қатысуымен бірге болып жатыр.

Мемлекеттік рәміздері

Туы

Қазіргі ту 2004 жылы қабылданған. Байрақ тігінен орналасқан үш түстен (қара, қызыл және жасыл) құралған. Дәл ортасында, яғни қызыл түстің ортасында Ауғанстанның мемлекеттік эмблемасы бейнеленген. Қара түс тарихи өткенді - британдық отарлаушылармен күресті көрсетеді, қызыл түс - бостандық үшін төгілген қан, жасыл түс - исламның дәстүрлі түсі. Жалау пропорциясы - 7:10.

Елтаңбасы

Ауғанстанның елтаңбасы мемлекеттің құрылуынан бастап, өмір сүріп келеді. Гербте масақпен көмкерілген мінберлі мешіт орналасқан. Мешітке Ауғанстанның екі туы тақап қойылған. Жоғарғы жағында күннің сәулесімен жарқыраған ислам сенімінің белгісі - Шаһада бейнеленген, оның астында тәкбір («Аллаһ ұлық» жазуы) орналасқан. Мешіт астында - 1298 жыл деген дата жазылған, яғни ислам күнтізбесі бойынша 1919 жыл, елдің тәуелсіздік алған кезі. Елтаңба Ауғанстанның туында да бейнеленген.

Әнұраны

Қазіргі әнұран 2006 жылы қабылданған. Гимн сөзі пушту тілінде орындалады, оның ішінде тәкбір («Аллаһ ұлық» жазуы) айтылып, Ауғанстанда өмір сүретін барлық халықтар аталады.

Билік жүйесі

1973 жылға дейін Ауғанстанда монархиялық билік орнады. 1973 жылы әскери төңкеріс болып,"республика" жарияланды. 1978 жылы тағы да қанды төңкерістен кейін өкімет басына Революциялық кеңес келді. Оны қолдау үшін 1979 жылы желтоқсанда Ауғанстанға Кеңес Одағының әскерлері кіріп, онда 1989 жылдың 15 ақпанына дейін соғыс қимылдарын жүргізді. Кеңес әскерлері шығарылғаннан кейін де Ауғанстанда азамат соғысы жалғаса берді. Ұзаққа созылған соғыс елді әлсіретіп, халықты күйзеліске ұшыратты.

1997–1998 жылы Қазақстан Республикасының үкіметі Ауғанстандағы қазақтарды көшіріп әкелген болатын.

Шаруашылығы

Ауғанстан — аграрлы ел. Экономикасының негізі – суармалы егіншілік пен мал шаруашылығы. Жалалабад каналы мен Сарда су қоймасы бар. Қой шаруашылығы жақсы дамыған. Сонымен қатар миллиондаған ешкі мен ірі қара, түйе мен жылқы өсіріледі. Бау-бақша өнімдері, бидай, жүгері, күріш, мақта, қант қызылшасы сияқты дақылдар өндіріледі.

Ауғанстан өнеркәсібін су электр стансалары мен әскери-механикалық зауыт сияқты бірді-екілі кәсіпорындар құрайды. Солтүстік шекарасында газ құбыры тартылған. Тас көмір мен цемент өндіріледі. Өңдеуші кәсіпорындар мақта мен жүннен мата тоқиды, жасанды жібек шығарып, аяқ киімдер тігеді. Экспортқа негізінен қаракөл елтірісі мен жүн шығарылады.

Тағы қараңыз

• Ауғанстан телевизиясы
• Ауғанстан Ұлттық футбол құрама командасы
• Ауғанстан қалаларының тізімі

Дереккөздер

1. ↑ Afghanistan. The World Factbook. Central Intelligence Agency (13 желтоқсан 2007).
2. ↑ a b Атлас мира. Государства и территории мира. Справочные сведения. — 14: Роскартография, 2010. — ISBN 978-5-85120-295.
3. ↑ Census.gov Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013. U.S. Department of Commerce (2013). Басты дереккөзінен мұрағатталған 9 мамыр 2013. Тексерілді, 9 мамыр 2013.
4. ↑ Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009). «World Population Prospects, Table A.1» (.PDF).
5. ↑ a b Afghanistan. International Monetary Fund. Басты дереккөзінен мұрағатталған 21 тамыз 2011. Тексерілді, 1 қазан 2009.
6. ↑ Morgenstierne, G. (1999). "AFGHĀN". Encyclopaedia of Islam (CD-ROM Edition v. 1.0 ed.). Leiden, The Netherlands: Koninklijke Brill NV. 
7. ↑ Ch. M. Kieffer . «Afghanistan: iv. Ethnography» (2006).
8. ↑ «Afghan Poetry Of The 17th Century: Selections from the Poems of Khushal Khan Khattak», extract from «Passion of the Afghan» by Khushal Khan Khattak; translated by C. Biddulph, London, 1890
9. ↑ «Transactions of the year 908» by Zāhir ud-Dīn Mohammad Bābur in Bāburnāma, translated by John Leyden, Oxford University Press: 1921.
10. ↑ Elphinstone, M., «Account of the Kingdom of Cabul and its Dependencies in Persia and India», London 1815; published by Longman, Hurst, Rees, Orme & Brown
11. ↑ E. Bowen, «A New & Accurate Map of Persia» in A Complete System Of Geography, Printed for W. Innys, R. Ware , London 1747
12. ↑ MECW Volume 18, p. 40; The New American Cyclopaedia — Vol. I, 1858
13. ↑ Afghanistan’s Constitution of 1923 under King Amanullah Khan (English translation).
14. ↑ География Афганистана
15. ↑ Афганистан. Ру — Костыль для Карзая
16. ↑ Sites in Perspective, chapter 3 of Nancy Hatch Dupree, An Historical Guide To Afghanistan.
17. ↑ Afghanistan, Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2006 (specifically John Ford Shroder, B.S., M.S., Ph.D. Regents Professor of Geography and Geology, University of Nebraska. Editor, Himalaya to the Sea: Geology, Geomorphology, and the Quaternary and other books).
18. ↑ The history of Afghanistan, Ghandara.com website
19. ↑ Afghanistan: Achaemenid dynasty rule, Ancient Classical History, about.com
20. ↑ Dani, A. H. and B. A. Litvinsky. «The Kushano-Sasanian Kingdom». In: History of civilizations of Central Asia, Volume III. The crossroads of civilizations: A.D. 250 to 750. Litvinsky, B. A., ed., 1996. Paris: UNESCO Publishing, pp. 103—118. ISBN 92-3-103211-9
21. ↑ Zeimal, E. V. «The Kidarite Kingdom in Central Asia». In: History of civilizations of Central Asia, Volume III. The crossroads of civilizations: A.D. 250 to 750. Litvinsky, B. A., ed., 1996, Paris: UNESCO Publishing, pp. 119—133. ISBN 92-3-103211-9
22. ↑ Litvinsky, B. A. «The Hephthalite Empire». In: History of civilizations of Central Asia, Volume III. The crossroads of civilizations: A.D. 250 to 750. Litvinsky, B. A., ed., 1996, Paris: UNESCO Publishing, pp. 135—162. ISBN 92-3-103211-9
23. ↑ a b c Он-лайн энциклопедия «Кругосвет»: История Афганистана
24. ↑ Афганистан: Ностальгия по «Талибану»? — Фергана. Ру
25. ↑ Исламский Эмират Афганистан: тоталитарный режим рубежа XXI века.
26. ↑ Хайдар Махмадиев. Нельзя преуменьшать опасность, исходящую от производства наркотиков в Афганистане  (Тексерілді 25 мамырдың 2013)
27. ↑ PRESS CONFERENCE ON AFGHANISTAN OPIUM SURVEY 2004  (Тексерілді 7 қазанның 2011)
28. ↑ Афганистан — крупнейший в мире поставщик опиума-сырца
29. ↑ Екатерина Туранова. Афганистан. История одного наркогосударства. meast.ru  (Тексерілді 7 қазанның 2011)
30. ↑ World Drug Report — archive
31. ↑ Антинаркотический фронт
32. ↑ Afghanistan Election Data
33. ↑ Балалар Энциклопедиясы, II- том

Сыртқы сілтемелер

• Ауғанстан президентінің ресми сайты

Елтаңба • Ту • Әнұран • Мемлекеттік құрылым • Конституция • Парламент • Әкімшілік бөлініс • География • Қалалар • Елорда • Халқы • Тілдер • Тарих • Экономика • Валюта • Мәдениет • Дін • Кинематограф • Әдебиет • Музыка • Мейрамдар • Спорт • Білім • Ғылым • Транспорт • Туризм • Пошта • Ғаламтор • Қарулы күштер • Сыртқы саясатПортал «Ауғанстан»

ауғанстан соғысы

Ауғанстан Туралы Ақпарат

Ауғанстан Пікірлер туралы

АуғанстанАуғанстан Ауғанстан Сіз қарап жатырсыз субъектісі

Ауғанстан бұл, Ауғанстан кім, Ауғанстан сипаттамасы

There are excerpts from wikipedia on this article and video

www.turkaramamotoru.com

История Казахстана ответы - Стр 2

Пайдалы қазбалардың ірі орындарын игеру

327.Қазақстан жерінде неміс автономиясын құруға Целиноград жастары қашан қарсы шықты:

1979 ж. маусымда

328.1867-68 жж. реформа бойынша Қазақстандағы сот жүйесінің ең төменгі буыны:

Билер мен қазылар соты

329.1867-1868 жж. реформаның отаршыл сипатына қарсы Қазақстанның қай бөлігінде көтеріліс, толқулар болды:

Орал мен Торғайда

330.ХІХ ғ. қандай музыкалық шығармалар кеңінен тарады:

Күй

331.ХІХ ғ. басында қазақтардың шұғылданған шаруашылығы:

Көшпелі мал шаруашылығы

332.Патша өкіметі 1916 ж. қарай қазақтардан қанша гектар шұрайлы жерді тартып алып қоныстану қорын құрды:

45 млн. га

333.ХХ ғ. басында Қазақстанда өнеркәсіптің қай түрі дамыды:

Кен өндірісі

334.Азамат соғысы жылдары Солтүстік Жетісуда ерекше қаталдық көрсеткен атаман:

Анненков

335.1918 жылы наурызда қарулы күрестің нәтижесінде қай қалада Кеңес үкіметі орнады:

Верныйда

336.Тарбағатай мен Алтайдағы партизан отрядтары:

«Алтайдың қызыл тау қырандары»

337.1916 жылғы маусымдағы қара жұмысқа алу туралы жарлыққа халықтың қайтарған жауабы:

Көтеріліс

338.1918 жылы Орынборды басып алған атаман:

А.Дутов

339.ҚазАКСР-нің құрылған жылы:

1920 ж.

340.Қазақ АКСР-нің Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы болып қайта құрылған жыл:

1936 ж.

341.«Отанына опасыздық жасағандар отбасыларының мүшелеріне» арналған лагерь:

«ЧСИР»

342.1643 ж. қазақ жоңғар ұрысында қазақ әскерін қай хан басқарды:

Жәңгір

343.Жоңғарларға қарсы күресу үшін үш жүздің біріккен әскер жасақтарын құру туралы бірінші құрылтайдың шақырылуы:

1710 ж.

344.Аяғөз бойындағы қазақ-жоңғар соғысы қашан болды:

1718 ж.

345.Қазақстан Ресей құрамына толығынан қай жылдары қосылып болды:

ХІХ ғ. 60 жж.

346.Кіші жүзде барлық билікті Шекаралық сот қолына ұйымдастыруды ұсынған кім:

О.Игельстром

347.Ұлы Отан соғысы жылдарында тарыдан рекордық өнім алған атақты еңбек ардагері:

Ш.Берсиев

348.Ұлы Отан соғысы жылдары «Ресей кең-байтақ, бірақ шегінерге жер жоқ, артымызда Москва,»-деген жалынды сөзді айтқан:

С.Клочков

349.КСРО-да «Халық шаруашылығын қалпына келтіру және дамыту туралы» бесжылдық жоспар қай жылы қабылданды:

1945 ж.

1947 ж.

1948 ж.

1949 ж.

1946 ж.

350.Қазақстан Ғылым Академиясының тұңғыш президенті:

Қ.Сәтбаев

351.Жеке адамға табыну жайлы мәселе партияның қай съезінде талқыланды:

XX съезінде

352.Тың жерлерді игеру саясатының жағымсыз жақтары:

Экономиканың басқа салаларының дамуына кері әсер етті

353.1958 жылға Теміртау оқиғасының себебі неде:

Барлық жауаптар дұрыс

354.ҚазКСР Жоғары Кеңесі «Тіл туралы » заңды қашан қабылданды:

1989 ж.

355.Тоқтар Әубәкіров ғарышқа ұшқан жыл:

1991ж.

356.Қазақстан халықтарының форумы қашан болды:

1992 ж. желтоқсан

357.Қашан мемлекеттік ту мен Елтаңба бекітілді:

1992 ж. маусымда.

358.Қазақ КСР-і қай жылы Қазақстан Республикасы болып өзгертілді:

1991 ж.

359.Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаев Семей полигонын жабу туралы жарлыққа қашан қол қойды

1991 ж. 28 тамызда

360.1990 ж. басында Қазақстан жерінде қанша саяси қозғалыстар болды:

100-ден астам

361.Андронов мәдениетінің бас кезінде адам өлігін өртеу рәмізі неге байланысты болды?

Отқа табынуға.

362.Қола дәуірінде Қазақстанның далалы аймағында қандай өзгерістер болды?

Көшпелі мал шаруашылық дамыды.

363.Ең алғашқы қоғамдық еңбек бөлінісі болып не есептеледі?

Мал шаруашылықтың егіншіліктен бөлінуі.

364.Қола дәуірінің тайпалары қай тілде сөйлеген?

Үнді-ирандық.

365.Қола дәурінде жерлеу дәстүрі болғаны белгілі. Кейінгі қола дәуірінде жерлеудің қай түрі тән?

Қол-аяғын бүгіп жатқызу.

366.Сақтар өздерінің ат мифологиясын немен байланыстырады?

Күн және отпен.

367.Хаомаварга сақтарының тұрған жерлерін анықтаныз.

Мұрғаб өзені бойында.

368.Ежелгі парсы деректерінде сақтар қалай аталды?

«Құдіретті турлар».

369.Сақтарға жорық кезінде А.Македонскийдің бұйрығы бойынша Сырдарияда қандай қала салынды?

Александрия Эсхата.

370.Сақтар жөнінде айтатын ежелгі дерек қалай аталады?

Авеста.

371.Қарғалы үңгірінен табылған ескерткіш қай тайпаға жатты?

Үйсіндерге.

372.VI-XII ғғ. қамтитын кезең Қазақстан тарихында қандай атпен қалды?

Түрік кезеңі.

373.Түрік қағанатының Батыс және Шығыс қағанаттарға бөліну процесі қашан аяқталды?

603 ж.

374.704 ж. Жетісуда түрік тайпаларының қайсысы батыс түрік басшылары ішінде саяси гегемонияға жетті?

Түргештер.

375.Түргеш династиясының негізін қалаған, Қазақстанда арабтарға қарсы күресті басқарған қай қаған?

Үш-Елік қаған.

376.Қарлұқ мемлекеті қай жылы өмір сүруін тоқтатты?

940 ж.

377.Андронов мәдениетінің ескерткішін 1927 ж. Батыс Қазақстаннан тапқан археолог:

Грязнов.

378.Үйсіндер қай жылы Жетісудағы сақ-тиграхаудтарды бағындырды?

Б.з.д. 160 ж.

379.Сармат атауы қашаннан белгілі?

Б.з.д. III ғ.

380.Әл-Идриси қимақтардың Ертіс бойында қанша қаласы болған дейді?

12 қала.

381.XIII ғ. қыпшақ тілі ескерткіштерінің бірі – «Кодекс куманикус» қазір қай жерде?

Венециядағы қасиетті Марк шіркеуінде.

қай ноянның шабуылынан Найман хандығы құлады?

А)Жебе.

383.Әмір Темір өз өкіметінің тірегі ретінде қандай дінді қолдады?

А)Ислам.

384.Ұлы Құрылтайға қатысудан бас тартқан Алтын Орда ханы:

А)Берке.

385.Алтан Орданың соңғы ханы:

Шейх-Ахмед.

386.Қасым ханның «Қасым ханның қасқа жолы» атты заңдары қанша бөлімнен тұрады?

5.

387.Тарихи деректерде Хақназар ханды қалай атады?

Қазақ-қырғыз ханы.

388.Қай тарихшы қазақ атауын «өз мемлекетіннен, тайпа, руынан бөлініп, жеке өмір сүруші адам» дегенді білдіреді деп айтқан.

Бартольд.

389.XII-XV ғғ. түркі тілдерінде жазылған деректерде «қазақ» сөзінің мағынасы қандай болған?

Еркіндік аңсаушы, батыл.

390.Шу мен Таласты қайтарып алған Моғолстан ханы Мұхаммед қай жылдары билік етті?

1408-1418 жж.

391.Сырдария қай ғасырдан бастап қайтадан Сыр атауымен аталды?

XVI ғ.

392.Андронов қонысы орналасқан аймақ:

Оңтүстік Сібір.

393. «Алтын адам» қашан табылды?

1969 ж.

394.Шырық-Рабат қаласы қайда орналасқан?

Қызылқұм шөлінде.

395.Қарақытай билеушісі Елүй Дашы Жетісудағы өз мемлекетін қашан құрды?

А)1128 ж.

396.Дешті-Қыпшақ қандай тарихи-географиялық территорияны қамтыды?

Ертіс өзенінен Днестр өзеніне дейін.

397.Шығыс және Батыс қыпшақ бірлестіктерінің шартты шекарасы не болды?

А)Еділ.

398.Қыпшақтарды орыс жылнамаларында қалай атады?

Половецтер.

399.Жоңғар хандығы қашан құрылды:

*1635 ж.

400.Шыңғыс хан Орта Азия мен Қазақстанды жалпы неше жылда жауап алды?

5жылда.

401.Шыңғыс ханның жаулап алу қарсаңында Орта Азия мен Оңтүстік Қазақстандағы күшті мемлекеттердің бірі:

Хорезмшах мемлекеті.

402.Шыңғыс хан әскери-феодалдық монғол мемлекетін қай ғасырда құрды?

XIII ғ. басында.

403.Қай ханның тұсында Ақ Орда Алтын Ордадан бөлініп шықты?

Орыс хан тұсында.

404.«Жүз» деген атау қандай мағына береді?

Тарихи-шаруашылық аймақ.

405.Моғолстан қай жылы құрылды және алғашқы ханы кім?

1348 ж. Тоғылық-Темір.

406.Ұлы Жібік жолы қай жылдарға дейін пайдаланды?

XIV-XV ғғ.

407.Ақсақ Темір мемлекетінің астанасы болған Орта Азия қаласы:

Самарқанд.

408.Ақ Орда хандығы қай ұлыстың территориясында болды?

Жошы ұлысы.

409.XVI-XVII ғғ. қазақтардың түсінігі бойынша үйдің қамқоршысы

От-ана.

410.Қазақтар үшін түнде сағат ролін атқарған жұлдыздың аты:

Жетіқарақшы.

411.Қай жылы Қарахан мемлекетінде ислам діні мемлекеттік дін болып жарияланды:

960.

412.Оғыз мемлекеті қай ғасырда өмір сүрді:

ІХ-ХІ.

413.VI-X ғғ. Қазақстанда болған мемлекеттер сипаты жағынан қандай болды?

Ерте феодалдық мемлекеттер.

414.Арабтар Орта Азия мен Қазақстанға қай ғасырда шабуыл жасай бастады?

VIII ғ. бірінші жартысында.

415.Жоңғар хандығы қай ғасырда құрылды?

XVII ғ.

416.Абылайдың атасы қай қаланың билеушісі болған?

Түркістан.

417.«Жеті жарғы» деген не?

Қазақтардың XVIII ғ. әдет-ғұрып заңдары.

418.Ресей патшасының Жайық бойында мал жаюға тыйым салған жарлығы қашан шықты:

1742 ж . 19 қазан

419.С.Датұлы көтерілісінің негізгі қозғаушы күші:

Қазақ шаруалары

420.Ералы хан өлгеннен кейін Кіші жүз ханы болып сайланған сұлтан:

Есім

421.Кенесары Қасымұлы көтерілісінің сипаты:

Ұлт-азаттық

422.Бөкей хандығы (Ішкі Орда) қашан құрылды:

1801 ж.

423.Кіші жүздегі Исатай мен Махамбет бастаған шаруалар көтерілісінің жылдары:

1836 – 1838 жж.

424.1836 – 1838 жж. Исатай мен Махамбет көтерілісіне түрткі болған жағдай:

Жәңгір ханның қайынатасының Каспий өңіріндегі қазақ руларына билеуші болып тағайындалуы.

425.Исатай мен Махамбет көтерілісі жеңіліске ұшырағанАқбұлақ шайқасы қашан болды:

1838 ж.

426.Жетісу өңіріне ұйғырлар мен дүнгендер қашан көшіп келді:

1881 – 1883 жж.

427.ХХғ. басында Қазақстанда өнеркәсіптің қай түрі жақсы дамыды:

Кен өндірісі

428.1905 жылы Қарқаралыда болған үкіметке қарсы жиынды кім ұйымдастырды:

М.Дулатов

429.Верный бекінісінің іргетасы қай жылы қаланды:

1854 ж.

430.Қазақ балаларын оқыту үшін Жәңгір хан Бөкей Ордасында қашан мектеп ашты:

1841 ж.

431.1917 жылғы І Бүкілқазақ съезі шешімдерінің бірі:

«Алаш» партиясын құру

432.Алаш партиясының бағдарламасы жарияланған газет:

«Қазақ» газеті

433.«Үш жүз» партиясының жетекшісі:

К.Тоғысов

434.Торғай облысының Уақытша үкіметінің комиссары кім болды:

Ә.Бөкейханов

435.Өлкеде Кеңес өкіметі қарулы күреспен қай аудандарда орнады:

Семей, Орынбор, Верный

436.1919 жылы БОАК-тың қаулысында азамат соғысы жылдары Кеңес өкіметіне қарсы күрескен Алашорда мүшелері туралы не айтылды:

Амнистия жарияланды

437.Қазақстандағы қосөкімет – бұл:

Уақытша үкімет және Кеңестің болуы

438.Қай жылы Қазақстан астанасы Алматыға көшірілді:

1929 ж.

439.Түркістан – Сібір темір жолын салу қашан басталды:

1927 ж.

440.Республика аумағында ұжымдастыруға қарсы қанша толқулар мен көтерілістер болды:

372

441.Ұлттық қазақ театрында тұңғыш қойылған пьеса:

«Еңлік - Кебек»

442.Алғашқы қазақ суретшісі, кейіннен қазақстанның халық суретшісі:

Ә.Қастеев

443.Орта мектептерге арналған алғашқы алгебра, география оқулықтарының авторлары кімдер:

Қ.Сәтбаев, Ә.Бөкейханов

444.Ф.И.Голощекиннің «ауылды кеңестендіру» ұранына қарсы болғандарға тағылған айып:

Ұлтшыл

445.С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің ашылған жылы:

1934 ж.

446.1932 жылы апаттың себептері туралы ашық хат – «Бесеудің хаты» тікелей арналып жазылған басшы:

Голощекин

447.Сталинизмнің жазалау шаралары:

Аталғанның бәрі дұрыс

448.1946-1950 жж. арналған 4 бесжылдықтың негізгі экономикалық міндеті қандай болды:

Қираған халық шаруашылығын қайта қалпына келтіру

449.Кеңес әскерлерін Ауғанстаннан алып кету қашан аяқталды:

1989 ж.

450.1986-1991 жж. Қазақстандағы ең қуатты қоғамдық ұйым:

«Семей-Невада» қозғалысы

451.ХХғ. 70-ші жылдары Қазақстанның халықаралық байланысы қандай салада қарқынды дамыды:

Мәдени

452. Қазақстанда поэзияның сопылық бағытын кім дамытты?

Яссауи.

453.1822 ж. қабылданған «Сібір қазақтарының Ережесі» бойынша Орта жүзде басқарудың неше сатылы жүйесі енгізілді:

Үш сатылы

454.1824 ж.«Орынбор қырғыздары туралы Ереже» бойынша Кіші жүзде қанша дистанция құрылды:

54

455.Ресей үкіметі Қазақ даласын басқару туралы Ереженің жобасын дайындау үшін Дала комиссиясы қай жылы құрылды:

1865 ж.

456.Қазақстанға орыс шаруаларының ұйымдасқан түрде қоныс аударуы қай кезден басталды:

ХІХ ғ. 60 жж.

457.Кіші жүздегі 18 ғ. шаруалар көтерілісіне кім басшылық жасады:

Сырым Датұлы

458.Кенесары Қасымұлы басқарған көтерілістің негізгі мақсаты қандай болды:

Аталғанның бәрі дұрыс

459.Қай жылы Кенесары қырғыз жеріне басып кірді:

1847 ж.

460.ХІХ ғ. ортасында Сырдарияның төменгі бойындағы отаршылдыққа қарсы күресті басқарған кім:

Жанқожа батыр

461.«Жасымда ғылым бар деп ескермедім, пайдасын көре тұра тексермедім» деген өлең жолдарының авторы:

А.Құнанбаев

462.«Оян, қазақ» кітабының авторы кім:

М.Дулатов

463.1916 жылғы көтерілістің сипаты қандай болды:

Ұлт-азаттық

464.ҚазАКСР-нің алғашқы астанасын атаңыз:

Орынбор

465.Қазақ даласындағы «Қызыл керуен» экспедициясын кім басқарды:

Ә.Жангелдин

466.«Кіші Қазан» идеясын ұсынған кім:

Ф.Голощекин

467.1824 жылы хандық билік қайда жойылды:

Кіші жүзде

468.Жаппай ұжымдастыруға қарсы халық наразылықтары кезінде көтерілісшілер басып алған аудан орталығы:

Созақ

469.Уақытша үкімет қандай әлеуметтік топтың мүддесін қорғады:

Буржуазияның

470.1854 жылы Верный бекінісінің негізі қай жерде қаланды:

Алматы

471.Кенесары әскеріндегі ең қатал жаза:

Өлімге кесу

472.Е.Пугачев бастаған шаруалар соғысы кезінде кіші жүз қазақтары қандай ұрыстарға қатысты:

Жайықты қоршауға, Кулагин бекінісін алуға

473.Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан 2030» жолдауы қашан жарияланды:

1997 жылы

474.Сібір мен Орта Азияны қосатын темір жол:

Түрксіб

475.1867-1868 жылғы реформа бойынша салықтан кімдер босатылды:

Шыңғыс ханның ұрпақтары

476.Жаңа өзен оқиғасы болған мерзім:

1989 ж. маусым

477.Қайта құру бағыты қай жылы басталды:

1985 ж.

478.1992 ж. 2 наурызда Қазақстан өмірінде қандай оқиға болды:

Қазақстанның БҰҰ-на өтуі

479.Қазақстан Республикасының Конституциясы бойынша мемлекет басшысы кім болып табылады:

Президент

480.Қазақстан Республикасы Парламентінің палаталары:

B) Сенат және мәжіс

481. Оғыз мемлекетін құлатқан тайпалар одағы:

А)Қыпшақтар.

482. Адамзаттың өткенін заттай деректер бойынша зерттейтін ғылым:

Архоелогия

483. Баба сұлтанның астыртын жіберген адамдары Хақназарды өлтірген жыл:

1580

484. Жоңғар шапқыншылығынан қатты ойрандалған:

Жетісу

485. ХІХ ғ. соңында Жетісудағы ауқымды жәрмеңке:

Қарқаралы

486. Б.з.б. ІІ-І ғғ. Қытай елімен сауда байланысын жасаған:

Үйсін мемлекеті

487. Жәнібек, Кереймен бірігіп көшкен ру-тайпалардың алғашқы атау:

«өзбек қазақтар»

488. Шыңғыс ханның үлкен ұлына соғылған кесене атауы:

Жошы хан.

489. Сібір ханы Көшім біржола жеңіліске ұшырады:

А)1598 жылы.

490. Ы.Алтынсарин қазақ қыздарына арнап интернат ашқан қала:

Ырғыз

491. 751 жылғы Атлах шайқасының нәтижесі:

Қытайлар Жетісудан біржолата кетті

492. 1917 жылы Кеңес өкіметіне қарсы біріккен күштер:

Ақгвардияшылар мен Алашорда.

493. Византия шеберлерінің жасаған күміс құмыралары табылған қала:

Тараз.

494. «Өзбек ұлысы», «Өзбек хандығы», «Шайбани ұлысы» деген атаулар қай хандыққа тән:

Әбілқайыр хандығы

495.Қазақ хандарының тегі:

Ақсүйектер

496.Жамбыл облысында 5 мыңға жуық тас құралдар табылған тұрақтар:

Бөріқазған, Шабақты.

497.Қарахан мемлекетін Хорезм шахы Мұхамед құлатқан жыл:

1212 ж.

498. «Жамиғ ат-тауарих» еңбегінің авторы А) Қадырғали Жалаири.

499.Әбу Насыр Әл-Фараби Отырар қаласында қай тілде білім алған:

қыпшақ

500.1710 жылы қазақ әскелерінің Қарақұм маңында бас қосу себебі:

Жоңғарларға қарсы тойтарыс беру

501.Мал бағудың көшпелі түріне көшу қалыптаса бастаған дәуір:

А)Қола

502.Моғолстанда мемлекеттің саяси басшысы және ең жоғары билеушісі:

Хан

. екінші жартысында қазақ хандығының астанасы болған қала:

А)Түркістан

504.Абылай ханның лақап аты:

Сабалақ

505.Кенесары әскерлерінің жеке жасағын басқарған белгілі Амангелді батырдың атасы:

Иман.

506. Ұлы Отан соғысы аяқталды:

1945 ж.

507. Қимақ қағанатының құлау себебі:

А)Қыпшақ тайпаларының күшеюі

508. Түрік қағанаты мен Византия мемлекеті қарсы одақ құрған ел:

Иран.

509. Моғолстан ханы Есен-Бұға қайтыс болған жыл:

А)1462 ж.

510. Е.Пугачев көтерілісі кезінде қазақтар басып алған бекініс:

Кулагин

511. Түркістан генерал-губернаторлығына кірген облыстар:

Жетісу, Сырдария.

512. Қархандар мемлекетінде «ихтадар» атағына ие болған адам:

Салық жинаушылар.

513. «Алаш» партиясы бағдарламасының жобасы жарияланған газет:

«Қазақ»

514.Қазақстан жеріндегі сақ тайпалары туралы жазған:

Парсылар

515.Түркеш қағанаты билік басына қай қағанның келуімен нығайды?

А)Сұлу қаған.

516.Моғолстан өмір сүрген уақыт:

14 ғ. ортасы – 16 ғ. басы

517.Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы Шығысқа шығатын керуен жолының негізгі қақпасы:

Жетісу

518.Абдаллах хан Самарқан өлкесіндегі Африкенб уәлаятын қай ханға сыйға тартты:

Тәуекел ханға.

519.Қазақстан жерінде ислам дінін мемлекеттік дін етіп жариялаған мемлекет:

Қарахан.

520.Жібек матаны алғаш өндірген халық:

Қытай.

521.Ислам дінін көрнекті өкілі, әрі уағыздаушы, әрі ақын:

Қожа Ахмет Иассауи

522. 1573 ж. Қазақстанға жіберілген орыс мемлекетінің алғашқы елшілігін кім басқарды?

Б.Годунов

В.Степанов

Т.Чебуков

Құл-Мұхаммед

А.Березовский

523.Ырғыз даласында қазақ қыздарына арналған мектеп-интернат ұйымдастырған ағартушы:

Ы.Алтынсарин.

524.Патша үкіметі Боралдай асуында жұрт алдында дарға асқан көтеріліс басшысы:

Б.Әшекеев.

525.Ш.Уәлиханов қағазға түсірген эпикалық шығарма:

«Манас»

526.1822 ж. «Ережеге» сәйкес аға сұлтандар неше жылға сайланды?

Үш жылға.

527.ХІХ ғ. ортасында болған Оңтүстік Қазақстан мен Жетісудағы көтерілістер кімдерге қарсы болды?

Қоқан хандығына.

528.Тың жерлерді игерудің басым бөлігі Қазақстанның қай аумағында жүзеге асырылды:

Солтүстік.

529.1993 жылы 15 қарашада Қазақстан өзінің:

Ұлттық валютасын енгізді.

520.Тәуке хан үш жүздің басын қосып құрылтай өткізген жер:

Күлтөбе.

521.Адамзат алғашқы құралдарды неден жасады?

тастан

522.Франциядағы Кроманьон үңгірінен қандай адам сүйектері табылды?

А)Саналы адам

523.Неандерталь адамы қайдан табылды?

В)Германиядан

524.Питекантроп қайдан табылды?

Ява аралынан

525.Микролит дайындау қай кезеңге жатады?

Неолитке.

526.Қола дәуірінің мәдениетін атаңыз:

Беғазы-Дәндібай

527.Өлім құдайын андроновтықтар қалай атаған?

Яма

528.Б.з.д. 6 ғасырда сақ тайпалары кімдермен соғысты?

Парсылармен

529.Хауомаварга сақтарының мекендеген жері:

Мұрғаб аңғары

530.Үйсіндердің астанасы Чигучен қай жерде орналасқан?

Ыстық көл жағасында

531.Б.з.д. ІІІ ғ. ғұн мемлекетінің билік басына кім келді?

А)Мөде

532.Ғұн әскерінің негізін кімдер құрады?

А)Атты әскер

ғ. қамтитын кезең Қазақстан тарихында қандай атпен аталады:

а)Түрік кезеңі

534.542 жылы «түрік» этнонимі бірінші рет қандай деректерде кездеседі?

Қытай

535.568 ж. Түрік қағанатының Константинопольге барған елшілігін кім басқарды?

Көпес Маниах

536.Батыс Түрік қағанатында сот билігін кім атқарды?

Бұйырық

537.Түргеш қағанаты билік басына қай қағанның келуімен нығайды?

Сұлу

538.Қарлұқтар тұсында Шу және Талас өзендері маңында қандай қалалар пайда болды?

Құлан, Мерке, Қойлық.

539.Қарлұқ мемлекеті қанша жыл өмір сүрді?

200 жылдай

540.Қарахандар әулеті қай тайпаның өкілдерінен болды?

Яғма

541.Қимақтар Қазақстанның қай жерін мекендеген?

Солтүстік Шығысын

542.Қыпшақтар орыс жылнамаларында қалай аталған?

Половецтер

543.М.Қашқаридің жазуы бойынша оғыздар неше тайпадан тұрган

24

544.Оғыздар қандай дінді ұстанды?

Пұтқа табынды

545.Найман конфедерациясына қанша тайпа енді?

8

546.Қазақстан территорясында ерте ортағасырда өмір сүрген түркі тілдес тайпалардың сенген діні:

Тәңірлік

547.Рабад дегеніміз не?

Қаланың орталығы

548.Шыңғыс хан қай тайпадан шықты?

Боржігін

549.1218 ж. Шыңғысхан мен Мұхаммед Хорезмшах қандай келісім жасасты:

С) Сауда жөнінде

550.1236-1242 жж. Батый қандай елді жаулап алды?

Шығыс Европаны

551.Мамайдың куликова даласындағы жеңілісін пайдаланып алтын ордадағы билікке кім келді?

Тоқтамыс

552.1423-28 жж. билік құрған Ақ Орданың соңғы ханы:

Барақ

553. Мауреннахр - ол:

Амударияның ескі атауы

554. Керей мен Жәнібек көшіп келген кезде Моғолстан ханы кім болды?

Есенбұға

555. Қазақ қоғамында «ақсүйектер» қандай тайпаға енді?

Ешқандай тайпаға енген жоқ.

556.Түйенің сүтінен қандай емдік қасиеті бар сусын дайындайды?

Шұбат

557.Жоңғар шапқыншылығының Қазақстанға тигізген зардаптарын көрсетіңіз:

Аталғанның бәрі дұрыс

558.Қазақстанның Ресейге қосылуы қай жылы басталды?

1731 ж.

559.Кіші жүздегі барлық билікті Шекаралық сот қолына ұйымдастыруды ұсынған кім?

Игельстром

560.Исатай бастаған көтеріліс қай жердегі шайқаста толығымен жеңілді?

Ақбұлақ

561.1916 жылғы көтерілістің әлеуметтік негізі:

Аталғанның барлығы

562.Азамат соғысы жылдарында Черкасск қорғанысы қай өңірде болды?

Солтүстік Жетісуда

563.Индустрияландыру жылдарында қандай процесс жылдам жүрді:

C)Урбанизация

564.Компартияның қай съезі ұжымдастыруға бағыт берді:

15 съезд

565.Фашистердің жоспары бойынша Қазақстан қандай аумаққа енуі керек еді?

Үлкен Түркістан

566.Панфилов дивизиясы қай қалада жасақталды?

Алматы

567.1960 жылдың басында Қазақстанға қай елден отандастар қайтып оралды?

Қытайдан

568.1963 ж. 5 тамызда Мәскеуде болған КСРО мен АҚШ арасындағы атмосферада, космоста және су астында ядролық сынақтарды өткізбеу туралы келісім Қазақстанға қандай әсерін тигізді?

Семей полигонында жер асты сынағына көшті

569.Халықты күштеп жер аудару:

Депортация

570.Ю.Гагарин космосқа қашан ұшты?

1961 ж. 12 сәуір

571.Қазақстан жерінде неміс автономиясын құру туралы ұсыныс жасаған:

Ю.В.Андропов

572.Д.А.Қонаев Қазақстанды қай жылдары басқарды?

1960-1986 жж.

573.ХХғ. 80 жж. құрылған Арал, Балқаш проблемалары бойынша комитетті кім басқарды?

М.ШахановD)

574.1986 ж. Қазақстан компартиясының желтоқсан Пленумында қандай мәселе қаралды?

Республика басшысы ауысты

575.Қайта құру бағыты қай жылы басталды?

1985 ж

576.1979 жылы желтоқсанда болған оқиға:

Ауғанстанға Кеңес әскерлерінің енгізілуі

577.Семей ядролық полигонында ең алғашқы жарылыс қай жылы өткізілді?

1949 ж.

578.Қазақ КСР-нің жаңа Конституциясы қабылданды:

1978 ж.

579.Қазақтың қай жазушысының еңбегі әлемнің 30-дан астам тіліне аударылды:

М.Әуезовтың «Абай жолы»

580.Ұлттық валюта қашан енді?

1993 ж.

581.Қазақтың тұңғыш ғарышкері:

Т.Тоқтаров

582.Желтоқсан партиясы қашан құрылды?

1990 ж

583.Тәуелсіз Қазақстан қашан өзінің сом алтынын шығарып алтын қорын жинауды бастады?

1992 ж

584.ҚР Конституциясына сәйкес Қазақстанның мемлекеттік құрылым формасы қандай? B) Унитарлы

585.1989 жылы 22 қыркүйекте қандай заң қабылданды?:

«Тіл туралы»

586.Қазіргі кезде Қазақстанда неше облыс бар?

14

587.ҚР Президентінің «Жаңа әлемдегі Жаңа Қазақстан» халыққа жолдауы қашан жолданды: A) 1997 ж. В) 1995 ж. С) 2000 ж.D) 2008 ж. Е) 2006 ж.

588. «Менің Қазақстаным» әнінің композиторы : A) М.Төлебаев B)Е.Брусиловский C) Ш.Қалдаяқов D) Ж.Дәрібаева E) Л.Хамиди

589. «Қазақстан - 2030» жолдауының символы:

A) Қасқыр B) Бәйтерек C) Барыс D) Қыран E) Алтын адам

590. Қазақтардың І Дүниежүзілік құрылтайы қай жылы болды?:

A) 1992 ж. B) 1995 ж . C) 1991 ж. D) 1996 ж. E) 1994 ж.

6-нұсқа

591.Сианантроп қайдан табылды?:

Қытайдан

592.Кроманьон адамы қайдан табылды?

Франциядан

593.Алғашқы адамның Оңтүстік Қазақстандағы тұрақтарын тапқан археолог:

Алпысбаев

594.Тасқа салынған суреттердің ғылыми атауы:

Петроглифтер

595.Тас дәуірінің ескерткіші Бөріқазған Қазақстанның қай өңірінен табылды:

Оңтүстік Қазақстан

596. Жаңа тас дәуірі:

Неолит

597.Қол шапқы қай кезеңге жатады:

Ерте палеолит

598.Обалысай тұрағы Қазақстанның қай өңірінен табылды:

Орталық Қазақстан

599.Алғашқы діни нанымдар қашан пайда болды?

А)Орта палеолит

600.Нәсілдер қашан қалыптасты?

Кейінгі палеолит

601.Рулық қатынастар ыдырап, олардың орнын басқан бірлестік:

Тайпалық

602.Кейінгі палеолит тұрғындары жартастарда нелерді жиі бейнеледі:

Аңдарды

603.Өндіруші еңбек қай кезеңде пайда болды?

Неолит

604. Ежелгі адамдардың ұйымы – аналық ру қай дәуірде қалыптасты:

Неолит

605. Дәнүккіштер қай кезеңде жасалды?

Неолит

606. Қола дәуірінде Қазақстан жерін мекендеген тайпалар:

Андроновтық тайпалар

607. Андронов мәдениетінің алғашқы ескерткіші қайдан табылды?

Ачинск қаласының маңынан

608. Қанай тұрағы қай дәуірге жатады?

Қола

609. Қола дәуіріндегі рулық қауым бұл:

Аталық ру

610. Парсылармен шайқаста ерлік көрсеткен сақ жауынгері:

Шырақ

611. Сақтар мәдениетінің өркендеуіне қай мемлекеттің мәдениеті ықпал етті:

А)Иранның

612. Қай сақ тайпалары Жетісуды мекендеді:

Тиграхауда

613. Сақ мәдениеті қай кезеңде кең тарады:

А)Темір дәуірінде

614. Сақтар жөнінде ежелгі дерек қалай аталады:

Авеста

615.Сақтарға қарсы соғыста жеңіліп, өлтірілген патша кім?

Кир

616.Парадарайя сақтар қай жерді мекендеді?

Арал маңын

617. Жетісуда тиграхауда сақ жерлерін мекендеген қай тайпалар:

В)Үйсін

618. Үйсіндер қай мемлекетпен дипломатиялық-туыстық қатынаста болды?

Қытай.

619.Үйсіндер жайлы деректерді қай ежелгі тарихшы қалдырды:

А)Сыма-Цянь

620.Еуропа елдеріне жорықта ғұндарды кім басқарды:

Еділ

621.Қазақстан жері қай ғасырда Түрік қағанатының ықпалына енді?

6 ғасырда

622. Ерте Түрік феодалдық мемлекеттері қалай аталды?

Қағанат

623.568 ж. Түріктер Византиямен бірлесіп кімдерге қарсы одақ құрды?

Иранға

624. 561-563 жж. Түріктер қай мемлекетпен эфталиттерге қарсы одақ құрды?

Иранмен

625. 6-12 ғғ. Қазақстанда болған мемлекеттер сипаты жағынан қандай болды?

А)Ерте феодалдық мемлекеттер

626. Батыс Түрік қағанатының орталық ауданы қай жерде болды:

Жетісу

627. 7 ғ. «10 тайпа» мемлекеті атына ие болған:

Батыс Түрік қағанаты

628. Үш Елік қағанның мұрагері:

Сақал қаған

629. Батылдығы мен шешімділігі үшін Түргеш қағаны Сұлуға қандай атақ берілді?

Сүзеген

630. Қарахан әулетінің негізін салушы:

Сатук Бограхан

631. Қимақ қағанатының орталығы қайда орналасты?

Ертісте

632. Қимақ қағанатындағы ең ірі ықпалды тайпа:

Қыпшақ

633. 9-11 ғғ. қыпшақ тайпалары қай мемлекеттің құрамында болды?

Қимақтардың

634. Қыпшақтардың байлығының көрсеткіші не болып саналды?

Жылқы

635. Х ғ. қай қала Оғыз мемлекетінің астанасы болды:

Янгикент

636. Көне түрік ескерткіштері қандай жазумен жазылған?

Руна

637. Қай ортағасырлық еңбекті түркі халықтарының энциклопедиясы деп санайды?

«Диуани- Лұғат ат - түрік»

638. Қазақстанда поэзияның сопылық бағытын кім дамытты?

А. Яссауи

639. Түркі кезеңіндегі тас бейнелердің атауы:

«Балбал тастар»

640. Жетісудың солтүстік шығыс бөлігі қай ұлыстың құрамына кірді?

Үгедей ұлысы

641. Алтын Ордада өз ақшасын шығара бастаған кім?

Мөңке хан

642. Шыңғыс хан Қазақстанды жаулап алған соң нелерді тұрғызуға тыйым салды?

А)Қалаларға қорғандар мен қақпалар салуға

643. Ақ Орданың астанасы:

А)Сығанақ

644. Тарихи деректерде қай мемлекет Маңғұт жұрты деп аталады?

Ноғай Ордасы

645. Ақсақ Темір мен Тоқтамыс арасындағы шешуші шайқас қай жылы болды?

1395 ж.

646. 1428-1468 жылдар аралығында батысында Жайықтан шығысында Балқашқа дейінгі аумақты басқарған билеуші:

Әбілқайыр

647. Жәнібек пен Керейдің көшпелі өзбек мемлекетінен қоныс аударып барған жері:

Моғолстан

648. Қазақ хандарымен ұзақ күрес жүргізген Әбілқайырдың немересі:

Мұхаммед Шайбани

649. Қазақ хандарының Дешті Қыпшақ үшін күресіндегі басты қарсыластары:

Әбілқайыр хан ұрпақтары

650. Қазақ хандығының құрылуына ішкі саяси жағдайы әсер еткен екі мемлекет:

Әбілқайыр хандығы және Моғолстан

651. «Жеті жарғы» заңдар жинағын құрастырған кезде билік еткен хан:

studfiles.net

«АУҒАН» СОҒЫСЫ АЯҚТАЛҒАН КҮН | "Айқын" газеті

Жыл сайын Ауған соғысы ардагерлерінің ұйымдары бастамасымен кеңестік 40-армияның Ауғанстанға кірген күні мен шыққан күні аталып өтеді. Алматы қалалық әкімдігі,  Ауған соғысы ардагерлерінің Алматы қалалық үйлестіру кеңесі,  Ауған соғысының ардагерлері, Алматы гарнизонының қолбасшылығы, Алматы қалалық қорғаныс істері жөніндегі департаменттің ұйымдастыруымен Алматыдағы 28 панфиловшылар саябағындағы «Мәңгілік алау» басына жиналған қала тұрғындары Ауғанстандағы соғыста қаза тапқан интернационал-жауынгерлерге тағзым етіп, гүл шоқтарын қойды. Митингтен кейін Армия үйінде патриоттық әндер фестивалі ұйымдастырылды.

Кеңес әскерлерінің Ауғанстан жерінен толықтай шыққанына келесі жылы 30 жыл толады. 1989 жылдың 15 ақпанында КСРО халқы Әмудария өзеніндегі көпірдің үстінде Ауғанстаннан қайтқан 40-армияның жауынгер­лерін салтанатпен қарсы алды. Кеңес әскерлерінің жекелеген бөлімшелері 1988 жылдың 15 мамырынан бастап Ауғанстан аумағынан шыға бастаған. КСРО тоғыз айдың ішінде әскерлерін бұл елден шығаруға міндеттеме алды. Бұл өте күрделі операция еді. 4 ақпан күні Кеңес Армиясының соңғы бөлімі Кабулдан шықты, ал 15 ақпанда 40-армияның қолбасшысы, генерал-лейтенант Б.Громов Термез қаласында «Кеңес әскерлері Ауғанстан жерінен толықтай шықты, артымда бірде-бір жауынгер қалған жоқ» деп басшылық­қа баяндады. Алайда өзеннің арғы жағында қалған шекарашылар тағы үш ай бойы Ауғанстанда жауынгерлік тап­сыр­­маларды орындады. Мәскеу тара­пынан Ауғанстаннан әскерлерді шығару туралы ешқандай ақпарат болған жоқ. Америкалық баспасөздің мәліметтері бойынша осы операция кезінде Кеңес Одағының 523 жауынгері мен офицері қаза тауып, қаншама адам тұтқында қалды. 40-армия шыққаннан соң да шабуылдаушы можахедтерге қарсы қиянкескі шайқастар болды. 1989 жылдың 23-26 ақпандағы «Тайфун» опера­циясы кеңес әскерлерінің ауған жерін­дегі он жылға созылған соғыстағы ең ақырғы ұрысы болды.

Ауғанстан соғысы – Кеңес Одағы тұсын­дағы тарихтың ең қайғылы бет­те­рі­нің бірі. Он жылға жуық бөтен ел­дің мүддесін қорғаған Ауғанстандағы шек­теулі контингент әскерлері құра­мында Қазақстаннан 22 269 жауын­гер интерна­цио­нал­дық міндетін атқарды. Олардың 924-і сұрапыл шайқаста ерлікпен қаза тапты, 21 адам хабар-ошарсыз кетті, мыңдаған жігіт елге мүгедек болып оралды. Қаншама қазақ отбасына қасірет әкелген айдаладағы Ауғанстан соғысы біз үшін осылай аяқталған болатын. Сондықтан жыл сайын бұл күні табаны күректей он жылға жуық созылған соғыс­та қаза болған қаруластарының қабіріне барып тағзым етіп, еске алады, сүйегі шет елде қалғандарға бағыштап құран оқылады.Республика бойынша Ауған соғысы ардагерлерінің отыздан астам ұйымы бар. Тек Алматы қаласының өзінде ғана Ауғанстан соғысы ардагерлерінің 17 қауымдастығы бар екен. Осы шашырап жүрген бағыттары, мақсаттары бір ұйымдарды біріктіріп, бір тудың астына жинау үшін 2005 жылдың шілдесінде Ауғанстан соғысы ардагерлері өз құрылтайларын өткізген болатын. Бұл жиынға Қазақстанның 14 облысынан 19 ауғандық ұйым өкілі қатысты. Осы құрыл­тайда «Ауған соғысы ардагерлері ұйымдарының қауымдастығы» құрылып, барлық ауғандық ұйымдар қауымдас­тық­қа бірігуі керек деп бірауыздан келісімге келген болатын. Қазіргі кезде республика бойынша 30-дан астам ұйым осы қауымдастыққа кіреді.Ауғанстан соғысы (1979-1989 жыл­дар) Кеңес үкіметінің Қарулы күш­тері үшін, соның ішінде қазақстан­дық жауынгерлер үшін КОКП ОК Саяси бюросының Ю.Андропов, Д.Устинов, А.Громыко, Л.Брежнев сияқты санаулы ғана мүшелері­нің, аяқастынан құпия түрде қабылдаған шұғыл шешімінен басталды. Сол кезде Ауғанстанда билікке таласқан ресми үкімет пен оппозиция (можахедтер) арасында қарулы қақты­ғыс­тар басталған болатын. Күрестің басты мақсаты Ауғанстан жерінде толықтай саяси бақылау жүргізу болды. КСРО Саяси бюросы КСРО-ның ықпа­лын кеңейту мақсатында Ауғанстанға қол үшін беріп, сыртқы агрессиядан қорғау керек деген шешімге келеді. Сөйтіп Ауған елін басқарып отырған шах Хафизулла Аминді алып тастап, орнына Бабрак Кармальді отырғызу туралы идеясын күш көрсету арқылы жүзеге асыр­ды. Осылайша, Кеңес Одағының әс­керлері ұзақ жылдарға жалғасқан қару­лы қақтығыстардың қақ ортасынан бір-ақ шықты. Соғыстың тағы бір себебі – Ауғанстандағы социализм концепция­сын жақтаушыларды қолдау болды. Америкалық әскери-эконо­микалық күштер Ауғанстанды КСРО ықпалынан шығарып алуға күш салды. Можахедтерге АҚШ, НАТО-ға мүше Еуропа елдерінің кейбіреулері, Пәкістан, Қытай, Мысыр, Иран елдерінің әскери мамандары, арнайы қызметтері көп көмек көрсетті. Кабул үкіметіне қолдау көрсету КСРО бюджетіне оңай түскен жоқ. Деректерге қарағанда, жылына 800 миллион АҚШ доллары бөлініп отырған. 40-армияны Ауғанстанда ұстау үшін және тактикалық ұрыстарға Мәскеудегі бас­шы­л­ар жыл сайын 3 миллиард доллар­ға шығындалған.Ауғанстанға әскер енгізу туралы шешім 1979 жылдың 12 желтоқсанында, КОКП ОК Саяси бюросының отыры­сын­да түбегейлі қабылданып, аса құпия қаулымен бекітілген екен. Бұдан бес ай бұрын 105-әуе десанты дивизиясының 111-парашютті десант полкі Баграм қаласына барып жайғасқан болатын. Бұл Кеңес Армиясының Ауғанстанға кірген алғашқы бөлімі еді. 12 желтоқсан күні Қазақ­стан мен Орта Азия республикала­рын­да жасақталған «мұсылман батальо­ны», артынша екі күннен кейін Баграмға тағы бір батальон кірді. Осы үш батальон­ның көмегімен Мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің (КГБ) жекелеген кішігірім отрядтары «Шторм» операциясына кірісетін болып жоспарланды. Осылайша, 27 желтоқсан күні Аминнің сарайына шабуыл жасалды. Бірнеше қала можахед­тер­ден тазартылды. Жаңа билік ауған жерінің барлығы

aikyn.kz

Ауған соғысы (1979—1989) — Уикипедия

Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет

Ауған соғысы (27.12.1979 — 15.02.1989) — КСРО Қарулы күштерінің Ауғанстанға басып кіріп, оның ішкі істеріне қол сұғуы салдарынан тұтанған соғыс. КОКП және КСРО басшылығы Ауғанстандағы 1978 жылғы сәуір төңкерісі нәтижесінде билікке келген “халықтық-демократяиылық үкіметті” қолдап, көршілес елдің соцмалистік бағытпен дамуын көздеп, “интернационалдық әскери жәрдем береміз” деген желеумен оның ішкі істеріне араласты.[1] Бұл “қырғи қабақ соғыс” кезеңі өткеннен кейінгі уақытта да КСРО-ның өзге елдерді өз ықпалына қарату саясатының айқын көрінісі еді. 1965 ж. қаңтарда Ауғанстанда Кеңес Одағы Мемлекеттік қауіпсіздік крмитеті (МХК) тыңшыларының қатысуымен жартылай астыртын қызмет атқарған халықтық-демокр. партия (ХДП) құрылып, біраздан соң ол екіге бөлінген. “Хальк” тобын Н.М.Тараки, Х.Амин, ал “Парчам” тобын Б.Кармаль басқарды. 1977 ж. мамырда Мәскеудің нұсқауымен ХДП-ның екі тобы бірігіп, астыртын қимылдарын ұлғайта түсті. Мұхаммед Дауд үкіметі ХДП-ға қысым жасап, 1978 ж. 26 сәуірде оның басшыларын қамауға алды. Ертеңіне Кабулдағы әскери күштер көтеріліп, Дауд бала-шағасымен қазаға ұшырады. Сөйтіп Ауғанстанда ХДП билігі орнады. Жаңа үкімет КСРО-ның айтқанынан шықпай, бірден социализм негізін қалауға кірісті. Жер реформасын енгізу, діндарларды қудалау, ағарту саласындағы өзгерістер, кеңестік мамандарды көбірек пайдалану, жергілікті көшпелі тайпалардың әдет-ғұрпымен, салт-мүддесімен санаспау, т.б. бұқара халықтың наразылығын тудырды. 1978 ж. қазанда ірі қарулы қарсылықтар басталды. Ауған үкіметі КСРО-мен достық, тату көршілік және ынтымақтастық туралы шартқа отырып (желтоқсан, 1978), Мәскеуге арқа сүйеді. Алайда халық күресі одан әрі күшейе түсті. 1979 жылдың ақырында 26 уәлаятта 18 көтеріліс өрті лаулады. Сондай жағдайда ХДП басшылары өзара тартысып, Кармаль тобы жеңіліп (1978, шілде-тамыз), оның өзін Чехословакияға елші етіп жіберді. Келесі жылғы қыркүйекте Тараки Аминнің қолынан қаза тауып, ХДП мен мемлекет басына Амин отырады. Бұл жағдайды Мәскеу өз мүддесіне қауіп ретінде қабылдады. КСРО МХК Аминді қызметінен шеттетіп, “парчамшылдарды” билікке әкелуге әрекеттенді. 1979 ж. 12 желтоқсанда Кеңес Одағы

kk.wikipedia.org

Кенесары Қасымұлының көтерілісін қырғыз манаптары не себепті қолдамады

Кенесары Қасымұлының көтерiлiсiн қырғыз манаптарының қолдамау себептерi – жоғарыдағы бәрі.

Кенесары Қасымұлының көтерілісін қырғыз манаптары не себепті қолдамады?Дұрыс жауабы жоқ.

Кенесары сұлтан басқарған көтерiлiсшiлер жақсы қорғалған Ақмола бекiнiсi алынған жыл – 1838 ж. 26 мамыр.

Кенесарының баласы Сыздық бастаған топ қарсы куресті:Ресей патшасына

Кенесарының қандай әрекеттері көтерілістің сипатын өзгертті? Қырғыз жеріне басып кіруі.

Кенесарының қозғалысына Кiшi жүздiң iшiндегi 1844 ж. қарсы шықты – Жантөреұлы сұлтан.

Кенесарының соңғы шайқасы өткен жер?1847ж.Майтөбе.

Кеңес әскерлерiн Ауғанстаннан алып кету 1989 жылы аяқталды.

Кеңес әскерлерінің Германияның астанасы Берлинді алған мерзімі.1945 ж. 2 май.

Кеңес дәуірдегі ауыл шаруашылығының төмендеу себебі? Шаруалардың өз еңбектеріне ие болмауы.

Кеңес Одағы батыры Қ.Сыпатаев ерлiк жасады – Сталинград.

Кеңес Одағы батыры атағын екi рет алмаған – П.Вихрев.

Кеңес Одағы батыры Нүркен Әбдiров болды – ұшқыш.

Кеңес Одағы дәуіріндегі жетекші партия:Коммунистік партия.

Кеңес Одағының батыры атағын екі рет алғандар тізімінен қатені табыңыз.П. Вихрев.

Кеңес Одағының батыры Қ.Сыпатаев қай қала түбінде ерлік жасады? Сталинград

Кеңес Одағының батыры Нүркен Әбдіров кім болды?Ұшқыш

Кеңес Одағының батыры Т.Тоқтаров қаза тапқан шайқас:Москва шайқасы.

Кеңес өкіметінің 1918 жылдың көктеміндегі Алашордаға қарсы күресі немен басталды? "Қазақ" газетін жапты.

Кеңес Үкіметі "Қырғыз (Қазақ) Автономиясы Кеңестік Социалистік Республикасын құру туралы" декрет қабылдаған жыл – 1920 ж.

Кеңеске қарсы элементтер "әскери коммунизм" саясатына байланысты шаруалардың наразылығын мақсатта пайдаланғысы келді – Кеңес өкіметі органдарын құрту үшін.

Кеңестiк Қазақстанның соңғы Конституциясы 1978 жылы сәуiрде қабылданды.

Кеңестік ғальш-музыкатанушы Б.В.Асафьев "Қазақ халқының 1000 әні" еңбегін ғасырдың, тіпті мыңжылдық мәдениеттің аса бағалы ескерткіші деп әділ баға берді. Осы еңбектің авторы кім?А. Затаевич.

Кеңестік Қазакстанның соңғы Конституциясы қашан қабылданды?1978 жылы.

Керей мен Жәнiбек хандар бөлiнiп кеттi –"Көшпелi өзбектер".

Керей мен Жәнібек бастаған қазақтарды қолдаған

Керей мен Жәнібек бөлініп кеткен хандық?Әбілхайыр хандығы

Керей мен Жәнібек сұлтандар осы мемлекеттен жекеленді? Көшпелі өзбек мемлекетінен

Керей мен Жәнібек сұлтандарды құшақ жая қарсы алған Моғолстан ханы: Есен-бұға хан

Керей мен Жәнібек хандар қай мемлекеттен бөлініп кетті? "Көшпелі өзбектер" мемлекетінен.

Керей мен Жәнібектің Жетісуға келуі кезіндегі Моғолстан ханы:Есенбұға

Керей хандығы мен монғол тайпаларының арасындағы қарым-катынас жайлы қойылатын еңбек?"Монғолдын құпия шежіресі"

Керейлер мен найманда мемлекеттiк аппарат жұмыс iстеп енгiзiлдi –iс қағаздарын жүргiзу.

Керейлердің батыс жағындағы көршілері:Наймандар

Керейттер тайпасы христиандықты қабылдағаны туралы дерек сақталған ғасыр – XI ғасыр.

Керейттер тайпасы христиандыкты қабылдағандығы туралы деректер сақталған ғасырды атаңыз? XI ғ.

керуен-сарай болды?Исфиджаб.

Кескiлескен ұрыс нәтижесiнде Ташкентте Кеңес өкiметi орнады – 1917 ж. 1 қарашада.

Кетпен пайдалана басталды – неолитте.

Киiз үйдiң шығу тарихы – андронов дөңгелек.

Киiз үйдiң арғы тегi – андронов дөңгелек баспананы.

Киiз үйдiң прототипi (ұқсас түрi) – андроновтың дөңгелек.

Кир бастаган парсы әскерлері сақтар жеріне басып кірді:Б.з.б. 530 жылы.

Киіз үйдің аргы тегі ретінде.Андроновтық дөңгелек баспананы есептейді

Киіз үйдің прототипі (ұқсас түрі) болып не саналады?Андроновтықтардың дөңгелек тұрғын үйі.

КОБОС-тың қазак облыстық бюросы қашан ұйымдастырылды? 1921 ж. каңтарда.

Кодекс куманикус" фольклор ескерткiшi – қыпшақ тiлiнің.

Кодекс куманикус" шығармасы жазылған тіл:Қыпшақ

КОКП XIX съезiнде тауар-ақша қатынасын тiкелей өнiммен алмастыру тезисi көтерiлдi және колдау тапты.

КОКП XIX съезінде қандай тезис көтерілді және қолдау тапты? Тауар-ақша қатынасын тікелей өніммен алмастыру.

КОКП XX съезінің тарихи маңызы неде?В.Сталиннің жеке басына табынуын айыптады.

КОКП XX сьезінен кейін ақталған, әділетсіз жазаға ұшыраған аса көрнекті әдебиетшілер:С.Сейфуллин, І.Жансүғіров, Б.Майлин

КОКП ОК-нiң 1965 жылғы наурыз пленумында тиiмдi аграрлық саясат талдамасын түзу үшiн ауыл шаруашылық өнiмдерiн сатып алу бағасын өсiру, жоспардан тыс сатып алған өнiм үшiн үстеме ақы төлеу, колхоздардан табыс салығын алу шарттарын өзгерту, шаруашылықгардың материалдық-техникалық базасын нығайту сияқты шаралар жүйесiн жүзеге асыру көзделдi.

КОКП ХХII-шi съезiнде партияның 3-бағдарламасы қабылданды.

КОКП-ның 1953 жылғы қыркүйек пленумы Ұлы Отан соғысынан кейiнгi кезеңдегi) ауыл шаруашылығының жағдайын терең сынап талдады және оны жою үшiн шаралар белгiледi.

КОКП-ның XXI съезiнде Н.С.Хрущев социализмнiң толық жеңiске жеткенi және коммунистiк қоғам құрылысына бетбұрыс кезеңнiң басталғаны туралы сөз сөйледi.

КОКП-ның қай пленумы (Ұлы Отан соғысынан кейінгі кезендегі) ауыл шаруашылығының жағдайын терең сынап талдады және оны жою үшін шаралар белгіледі?1954 ж. қыркүйек.

КОКП-ның қай съезінде Н.С. Хрущев социализмнің толық жеңіске жеткені және коммунистік қоғам қүрылысына бетбұрыс кезеңінің басталғаны туралы сөз сөйледі? КОКП XXI съезінде.

КОКП-нің XX сьезінен кейін ақталған мемлекет қайраткерлері: С.Асфендияров., О.Жандосов.

Коллективтендіру қарсаңында Қазақстанда мал саны қанша болды?40,5 млн.

Колхоз-совхоз малының санын өсiру үшiн 1957-1958 ж.ж. шаруалардан iрi қараны ала бастады.

Компартияның XX съезiнде Н.Хрущев жасаған "Сталиннiң жеке басына табынушылығын әшкерелеу" туралы баяндамасының толық мәтiнi 33 жыл өткен соң жариялаңды.

Компартияның XX съезіндс Н.Хрущев жасаған "Сталиннің жеке басына табынушылығын әшкерлеу' туралы баяндамасының толық мөтіні қашан жарияланды? 33 жыл өткен соң.

Компартиясы бұдан былай Қазақстан социалистiк партиясы деп аталатын болды.

Конституция бойынша Қазақстан Республикасының жергілікті аткару билігі органы: Әкімият

Конституция бойынша Қазақстан Республнкасының президенті сайланатын мерзім.7 жыл.

Конституция бойынша халық атынан билiк жүргiзу құқығы Президент пен Парламентке берiлген.

Конституцияға сәйкес жергілікті атқару билік органын атаңыз.Әкімшілік.

Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасының қызметiнiң түбегейлi принциптерi:1) қоғамдық татулық және саяси тұрақтылық; 2) халық игiлiгiн көздейтiн экономикалық даму; 3) қазақстандық патриотизм; 4) мемлекет өмiрiндегi аса маңызды мәселелердi демократиялық әдiстермен шешу.

Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасының қызметінің түбегейлі принциптерін көрсетіңіз. Дұрыс жауабы жоқ.

Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасының қызметінің түбегейлі принциптерін көрсетіңіз.Барлық аталғандар.

Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасының Президенті қанша мерзімге сайланады? 7 жыл.

Коституция бойынша халық атынан билік жүргізу құқығы кімдерге берілген?Президент пен Парламентке.

Көктемде қазақтар маусымды жайылымның қай түрін пайдаланған? Көктеуді.

Көктеу дегеніміз:көктемдегі жайылым

Көне дәуір авторларының еңбектерінде "сармат" атауының кездесетін мерзімі?б.з.б. ІІІ ғасыр

Көне Тараз жеріндегі кесене:Қарахан

Көне турік тілілде-жазылған жәдігерлср саны:200-ден астам

Көне түрiк жазуының ең көне ескерткiштерi Бiлге қаған мен Күлтегiн құрметiне жазылған тастағы жазу тамаша үлгісі – саяси прозаның.

Көне түрік жазуының ең көне ескерткіштері Білге қаған мен Күлтегін құрметіне жазылған тастағы жазулар. Саяси прозаның тамаша үлгісі болып табылады

Көне түрік тілінде жазылған жәдігерлер саны:200-ден астам

Көпшелі мал шаруашылығыныд дамуына байланысты саны көбейген мал?Қой мен жылқы.

Көпшелі өзбектер мемлекетінің билеушісі:Әбілхайыр

Көрнектi Қазақ ханы Хақназар Қасым хан билеген кездегi хандық жерiн қайта қалпына келтiрумен айналысты – 1538-1580 ж.ж.

Көтерiлiс барысында Кенесарыға одақ жасауды ұсынды –Қоқан ханы

Көтерiлiске шыққан халық Торғай қозғалысының сардарбегi егiп сайлады – Амангелдi Имановты

Көтеріліс басшыларының ішінен халыққа, демократияға жақынырақ болған кім?Исатай Тайманұлы.

Көтеріліс басшыларының ішінен халыққа, демократияға жақынырақ болған кім? Жанқожа Нұрмұхамедұлы

Көтеріліске шыққан халық Торғай қозғалысының сардарбегі етіп сайлады.Амангелді Имановты

Көшпелi және жартылай көшпелi мал шаруашылығына көшуге байланысты азайды – мүйiздi iрi қара.

Көшпелi шаруашылықта маңызды орын алмайтын мал –iрi қара.

Көшпелі өзбектер» мемлекетінің билеушісі:Әбілхайыр.

Көшпелі үйсіндердің тұрған үйі.Киізүй.

Көшпелілердің қола дәуіріндегі тарихы мсн мәодениетін зерттеген:Ә.Марғүлан

Көшім Қадырғали Жалаиридің «Жылнамалар» жинағындағы дерек бойынша осы әулеттің ұрпағы:Шайбани

Кроманьон адамы табылды – Франциядан.

КСРО Денсаулық сақтау министрлігі қызметкерлерінің мәліметтері бойынша, психикалық ауруханалар жүйесі арқылы жазаға ұшыраған "өзгеше ойлайтын" кеңес азаматтары қанша болды?90 мың адам.

КСРО Жоғарғы Кеңесi Президиумының Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарында 1942 ж. күзде Каспий бассейнiнде әскери жағдай енгiзiлдi.

КСРО Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Ұлы Отан соғысы жылдарында қашан Каспий бассейнінде әскери жағдай енгізідді?1943 ж. көктемде.

КСРО мен ҚХР арасында шекара қақтығысы орын алған жерлер:Дамань аралы.,Жалаңашкөл.

КСРО өмiр сүрдi – 1922-1991 жылдары.

КСРО экономикасының бейбiт құрылыска көшуi әскери кәсiпорындарды бейбiт өнiм шығаруға ауыстырудан басталды.

КСРО-да 1960 жылдардың басында ғылымның дамуына революция –лық сілкініс туғызған оқиға– Ю.Гагариннің космосқа ұшуы.

КСРО-да қайта құру мен қоғамды демократияландыру үрдісіндегі қадам жасалды?1987жылы

КСРО-да социализм толық және түпкілікті жеңіске жетті» деген партиялык тұжырым қабылданды:1950 жылдардың соңында

КСРО-да Халық шаруашылығын қалпына келтiру және дамыту туралы бесжылдық жоспар 1946 жылы наурыз айында қабылданды.

КСРО-да Халық шаруашылығын қалпына келтіру және дамыту бесжылдық жоспары туралы заң қашан қабылданды?1946 ж.

КСРО-дағы социализмнің экономикалық проблемалары" деген еңбек авторы – И.В.Сталин.

КСРО-ның өмір сүрген уақытын белгілеңіз.1922-1991 ж.ж.

Күй атасы Құрманғазының алғашқы ұстазы?Шеркеш

Күйеу бала болашақ енесіне қандай сыйлық берген?Сүт ақы.

Күйеуі қайтыс болғанда оның әйелін не үлкен, не кіші бауырына немесе жақын туысына қосу дәстүрі қалай аталады?Әмеңгерлік.

Күйшi-сазгер Дәулеткерей Шығайұлы "Қосалқа", "Құдаша, " Ақбала қыз", "Қыз Акжелең" күйлерiнде әйелдiң нәзiк психологиялық бейнесiн жасады.

Күйші, сазгер Дәулеткерей Шығайұлы қандай күйлерінде әйелдің нәзік психологиялық бейнесін жасады?Дұрыс жауабы жоқ.

Күмiс табақты садақ оғымен атып түсiретiн спорттық ойын — жамбы ату.

күресiнiң зор маңызы болды.

Күштеп ұжымдастыру жылдарында Қазақстанда халық көтерiлiсi мен толқулары болды – 372.

Күштеп ұжымдастыру нәтижесiнде 1933 ж. 1 қаңтарда республикада қалды– 4,5 млн мал.

Күштеп ұжымдастыруға қарсы болған Қарақұм көтерілісіне қатысушылар саны шамамен – 5000

Кімдерді "шошақ бөріктілер" деп атаған?Тиграхауд сақтарын.

Кімнін шығармасы түрік тілдес халыктардың тұрмыс тіршілігі, әдет-ғұрпы және тілі туралы теңдесі жоқ ескерткіш болып табылады?Қашқари, "Диуани лүғат ат-түрікэ

Кімнің еңбектерінде ең алғаш рет оғыз мемлекеті туралы айтылады?Әл-Якуби.

Кіші жүз ханы Әбілхайыр қашан қаза тапты:1748ж Барақ өлтірді

Кіші жүздегі XVIII ғ. шаруалар көтерілісіне кім басшылық етті?Сырым Датұлы.

Кіші жүзді Ресейдің қарамағына алу туралы Анна Иоаннованың грамотаға қол қоюы болды?19 ақпан 1731ж

Кіші жүзді Ресейдің қол астына алу туралы Әбілқайыр ханға жіберілген грамотаға Анна Иоанновна қашан қол қойды?1731 жылы.

Кіші жүзді Ресейдің қол астына алу туралы ұсынысьш қабылдаған патша:Анна Иоанновна.

Кіші жүздің негізгі территормсында хандық билік жойылған жылы:1824 ж

Кіші жүздің рулары қандай тайпалар?Адай, қаракесек, жағалбайлы.

Кіші жүздің соңғы ханы?Шерғазы

Кіші жүздің ханы Әбілкдйырдың басшылығымен қазақтардың Ресейге қосылуы туралы келісім жүргізген және оны сәтті аяқтаған елші.Құндағұлы, Қоштайұлы.

Кіші жүздің ханы Әбілқайырдың беделін көтерген қазақ сұлтандары мен ақсүйектерінің съезі қашан болды?1748 ж.

Кіші жүздің ханы Әбілхайырдың жұмсауымен қазақтардың Ресейге қосылуы туралы келісім жүргізген елшілер?Құндағұлұлы, Қоштайұлы

Кіші Қазан идеясының авторы.Ф. Голощекин

Кіші қазан" бағытына қарсы шыққан жазушы, публицист, әдебиет сыншысы, экономист, мемлекет қайраткері – С.Сәдуақасов.

Кіші Қазан" идеясының авторы:Ф.И.Голощекин.

Кіші Қазан" саясатына қарсы шыққан Қазақстанның қоғам қайраткерлерін атаңыз. С. Садуақасов және Ж. Мыңбаев.

Қ

Қ. Жалаири өз еңбегін орыстың қай патшасына арнау ретінде жазды?

girniy.ru

• 
  Кета рыба в мультиварке рецепты с фото
• 
  Рыба похожая на кету с белым мясом
• 
  Где сегодня ловят осеннюю кету на амуре
• 
  Как замариновать кету для запекания в духовке
• 
  Паштет из печени кеты в домашних условиях
• 
  Кета в кисло сладком соусе по китайски
• 
  Когда на амуре кета идет на нерест
• 
  Кету мужчины в соединении с лилит женщины
• 
  Фаршированная кета в духовке рецепт с фото
• 
  Раху в седьмом доме кету в первом
• 
  Раху в первом кету в седьмом доме